Μην ξεχάσεις φεύγοντας ν' αφήσεις την γνώμη σου για την ιστοσελίδα και για ό,τι άλλο σoυ βασανίζει το μυαλό!





Χρήστος Λεοντής – Δημήτρης Λέντζος: «ΦΛΟΓΑ  ΠΟΥ ΚΑΙΕΙ»

art57aΜόνο εκλεκτή συγκίνηση, θαυμασμό, υψηλή αισθητική αγαλλίαση και κοινωνική ανάταση προκαλεί ο νέος δίσκος του Χρήστου Λεοντή σε στίχους του Δημήτρη Λέντζου, «Φωτιά που καίει» (Μετρονόμος). Τραγουδούν: Θοδωρής Βουτσικάκης, Ιωάννα Φόρτη και Αλέξανδρος Τσιωνάς. Παίζουν, όπως σε όλες τις δουλειές του Χ. Λεοντή, εξαιρετικοί μουσικοί: Πιάνο Νεοκλής Νεοφυτίδης κλασσική κιθάρα Αντώνης Παπαγγελής, ακουστική κιθάρα Παντελής Ντζιάλας, κοντραμπάσο Θανάσης Σοφράς, ακορντεόν Νίκος Παπαναστασίου, λάφτα και σάζι Σπήλιος Κούνας, μπουζούκια: Γιάννης Σινάνης, Βαγγέλης Τσιαμπλές, Στάθης Σαββίδης, τύμπανα Χρήστος Πανόπουλος, κρουστά Στράτος Σαμιώτης, βιολί Βασίλης Ραψανιώτης, φυσαρμόνικα Μάνος Αβαράκης. Ενορχήστρωση: Χρήστος Λεοντής. Πίνακας εξωφύλλου: Στάθης Δ. Λεοντής.

Μην περιμένετε τώρα εκτενείς αναλύσεις και θυμιάματα για τον δίσκο. Το ξέρουν οι παλιοί αναγνώστες μου, όσο και οι ακροατές μου στα ραδιόφωνο. Όσο θέλεις να κλείσεις την ομορφιά σε κούφια λόγια και λειψές λέξεις τόσο αφαιρείς από την ουσία της. Και στην «Φλόγα, που καίει» αληθινά αυτή ξεχειλίζει. Είναι στους 4 - 5 δίσκους, που φέτος πολύ συχνά ακούω, γιατί πιστεύω από μικρό παιδί, για πάνω από μισό αιώνα, ότι η τέχνη, εν προκειμένω η μουσική, είναι ιεροτελεστία της ψυχής και του πνεύματος. Γράφω μόνο: Αγοράστε την εκπληκτική εργασία του κυρίου Χρήστου. Είπα να κάνω μια ακόμα συνέντευξη με τον συνθέτη, αλλά κατέληξα ότι δεν έχει να προσφέρει πολλά δεδομένου ότι πρόσφατα ανήρτησα στην παρούσα Ιστοσελίδα δυο εκπομπές μου από το «Μουσικό Σεργιάνι» της Ελληνικής Ραδιοφωνίας της Ε.Ρ.Τ.

art57bΉταν μια δίωρη συνομιλία με τον Χρήστο Λεοντή και μικρή ανθολογία του έργο του, πριν από 17 χρόνια! Στις 8 και 9 Νοεμβρίου 2000! Κι όμως είναι σαν να μιλάει ο κύριος Χρήστος σήμερα, μην πω αύριο, για την κοινωνία, το τραγούδι, την πορεία μας. Αληθινά σας προκαλώ: Αφού πάρετε και ακούσετε τον δίσκο «Φλόγα, που καίει», πηγαίνετε στην στήλη «Μουσικό Σεργιάνι» της Ιστοσελίδας μας, από εκεί στο αρχείο κλικάρετε την συνέντευξη του Χρήστου Λεοντή. Θα εκπλαγείτε από τον τρόπο σκέψης του, επαναλαμβάνω, 17 χρόνια πριν, λες και είναι σήμερα. Θυμάμαι από τότε και κάθε φορά, που τον έβλεπα, τον ρωτούσα αφελώς και ολίγον προβοκατόρικα: Μα πού είσαστε εσείς οι μεγάλοι παλιοί δημιουργοί, γιατί σιωπάτε, γιατί δεν βγάζετε πια τραγούδια, που έχει ανάγκη ο κόσμος; Ο κύριος Χρήστος έλεγε: Είμαι πάντα έτοιμος, όταν με ζητήσουν – δίνοντας και έμπρακτα την μελωδική του απάντηση δίχως, πότε να βιάζετε. «Μετρούσε» πάντα μόνο το αισθητικό αποτέλεσμα. Από τότε ως σήμερα: «Χελιδών Ηδομένη...», «Έρωτας αρχάγγελος», «Παρωδύσσεια», «Πρωινό άστρο» (σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου) και πιθανόν να ξεχνάω καναδυό.

«Φλόγα, που καίει» και φωτίζει με έμπνευση! Όπως τον παλιό καλό καιρό, πλην με τα μεράκια του εκάστοτε σήμερα: Κύκλος τραγουδιών, που έχουν να «μιλήσουν», ανοίγουν πολύφωνο διάλογο με την εποχή και την κοινωνία. Κάτι τέτοια πετάγματα (ευτυχώς ακόμα είναι αρκετά και δυναμικά), μας κάνουν καλύτερους ανθρώπους στην εποχή του επελαύνοντος πιθήκου. Συνιστούν απάντηση στις εκ του ασφαλούς αιτιάσεις και στην αγοραία γκρίνια ότι δεν υπάρχει πια σήμερα καλό τραγούδι (κι επομένως ας... ανεχτούμε την σκυλοποπάδικη υποκουλτούρα). Η λαϊκή μούσα είναι πάντα αξιόμαχη και στις νέες μεγάλες δυσκολίες, στην αποθέωση του ραγιαδισμού με την συνενοχή όλων, προσπαθεί δυναμικά, παρά τα εμπόδια, να πετά στον ελεύθερο ουρανό. Αρκεί να αφουγκραζόμαστε τον μελωδικό της οίστρο.

art57cΚάλεσμα σε ταξίδι, τραγούδι και χορό η «Φλόγα, που καίει». Διόλου τυχαία, σε μια αρμονική σύνθεση μουσικής, στίχου, ερμηνείας, πολλά από τα τραγούδια μιλάνε για την Ιθάκη, που όλοι ψάχνουμε, και καταλήγουν σε ένα πλούσιο χορευτικό κάλεσμα. Χαρούμενη αγωνιστική διάθεση κι ερωτική αισιοδοξία. Να μην ξεχάσω την μαστοριά των μεγάλων παλιών να περνάνε προωθημένα κοινωνικά μηνύματα χωρίς να ηχούν κοινότοπα συνθήματα. Πώς τα δένουν αρμονικά με τον έρωτα, την καθημερινότητα, την ελπίδα! Πώς τα ζωγραφίζουν όλα σε μια ζώσα κοινωνική εικόνα, που ουδεμία έχεις αμφιβολία, είσαι και συ μέσα, ζωηρή πινελιά! «Άλλα τα μάτια του λαγού»! Δεν εννοώ το αυτονόητο, την στιχουργία. Μιλώ κυρίως για την μουσική στο πάντρεμά της με τον στίχο και την ερμηνεία, τον χορό και το κοινό, για το τραγούδι. Για την αρμονική συνθετική αντίθεση, ή την αντιθετική σύνθεση (διαλέγετε και παίρνετε) όλων του των συστατικών, που είναι ακριβώς το σχετικά διαχρονικό τραγούδι.

Θαρρώ ότι ο συνθέτης αναμετρά όλη την μέχρι τώρα προσφορά και δημιουργία του και ανθολογεί μελωδικές φράσεις τους θρυλικές και άλλες, που πέρασαν αφήνοντας την αίσθηση του ανικανοποίητου και λειψά αντλημένου. Και πριν προλάβεις να πεις, αυτό ίσως και κάτι μου θυμίζει, εισβάλλει αστραπιαία το μελωδικό σήμερα και σε πάει αλλού, σε καινούρια ταξίδια. Έχουν τον τρόπο τους (ευτυχώς) οι μεγάλοι παλιοί ν’ ανοίγουν ως δια μαγείας νέους δρόμους με παλιά υλικά. Αρκεί να το θέλουν και να βρίσκουν κίνητρα της αστείρευτης έμπνευσής τους.

art57dΟ Δημήτρης Λέντζος (του χρωστώ εκτενή συνέντευξη, να δω πότε θ’ αξιωθώ!) σχεδόν αθέατος και σιωπηλός γράφει όμορφα, ποιήματα, διηγήματα, θεατρικά, και άλλα Ο διπλός του δίσκος «Ο γύρος του θριάμβου» (Μετρονόμος) με τραγούδια του μελοποιημένα από τον ανθό των σύγχρονων συνθετών σαφέστατα είναι από τα έργα με σχετική διαχρονικότητα. Έχω την γνώμη ότι σε αυτήν την συνάντηση με τον Χ. Λεοντή ανταποκρίνεται σαν έτοιμος από καιρό. Επιτυγχάνει μια ακόμα γενναία υπέρβαση, απλή, μεστή και δωρική ποίηση. Ζήλεψα πολλά στιχάκια του, όπως το «Κάτασπρο γιασεμί», πόσο όμορφα, διαχρονικά δένει το προσφυγικό, τον έρωτα, την ελπίδα στην ζωή, την πρόσκληση για αγώνα:


«Φέξε μου φεγγαράκι
σ’ όλη τη γη πονώ
είσ’ ένα προσφυγάκι
και συ στον ουρανό.

.................................

Άσπρο περιστεράκι
γέλα μου και μην κλαις
είναι για μας Ιθάκη
όλη η γη μου λες.

Σήκωσε το κεφάλι
ψήλωσε τη φωνή
βγήκε ο ήλιος πάλι
είμαστε ζωντανοί».


art57eΚι άλλα όμορφα (μοναδικής έμπνευσης η «Σιταρήθρα»), που θ’ ανακαλύψει κάθε ακροατής. Άλλωστε «δεν θα μας θρέψει όλους η ίδια μελέτη» – για να κλέψουμε τον Πίνδαρο! Το τραγούδι –επαναλαμβάνω- είναι η σύνθεση των στοιχείων του. Καθένα χωριστά ελάχιστα λέει! Να πούμε για τις φωνές, όχι τυπικά, μην τους ξεχάσουμε! Τραγούδια σαν αυτά στην «Φλόγα, που καίει» έχουν μεγάλες φωνητικές απαιτήσεις, πολύ περισσότερο, που η μουσική του κυρίου Χρήστου ανέκαθεν έχει και θεατρική διάσταση, απαιτεί σκηνική ερμηνεία. Ο Θοδωρής Βουτσικάκης, η Ιωάννα Φόρτη, ο Αλέξανδρος Τσιωνάς δίνουν το καλύτερο εαυτό τους. Άλλωστε είναι λαχείο για νέα παιδιά με το χάρισμα της φωνής, να συναντούν έστω και σε ένα έργο τον συνθέτη μεγάλο δάσκαλο. Έχω γράψει στο «Μούσα Πολύτροπος», πώς παλιοί και νεώτεροι μεγάλοι συνθέτες «μοντάριζαν» κάθε τραγούδι τους στην φωνή του τραγουδιστή και συγχρόνως δούλευαν κάθε τραγουδιστή στο συγκεκριμένο, ταιριαστό συνθετικό τους ύφος. Ο κύριος Χρίστος συνεχίζει αυτή την πατροπαράδοτη φωνητική χειροτεχνία. Καλοπροαίρετα και με πολύ αγάπη μια παρατήρηση μόνο: Ιωάννα, δεν προσφέρει τίποτα να περνά η ανάσα σου στο μικρόφωνο!

Εξακολουθεί να δείχνει φωτεινό δρόμο ο Χρήστος Λεοντής προς παλιότερους και νέους λειτουργούς της μελωδικής τέχνης. Τί πιο εύκολο, με την εμπειρία και φήμη του να πάρει παλιότερα δημοφιλή έργα του και να τα παραλλάξει, να τους αλλάξει τα φώτα, να τα «φρεσκάρει», όπως κάνουν τόσοι και τόσοι ατάλαντοι. Ουδείς θα έλεγε τίποτα! Το μεγάλο, όμως, ταλέντο ποτέ δεν συμβιβάζεται, μέχρι την τελευταία του πνοή δίνει την ψυχή στο έργο και φθάνει πάντα σε καινούριους δρόμους δημιουργίας, τόσο παλιούς, γνωστούς και συνάμα τόσο πρωτότυπα να φέρνουν την ομορφιά της στιγμής, την ανάγκη της κοινωνίας, art57fτην αισθητική του σχετικά διαχρονικού, που μας τέρπει, ψυχαγωγεί με την αρχαία έννοια: Αγωγή ψυχής! Προχωρήστε, δημιουργείτε συνεχώς, κάντε καινούριο τραγούδι τον καημό σας και μη φοβάστε τίποτα, έτσι θα είστε πάντα οι ευνοούμενοι του χρόνου – λέει και το τελευταίο του έργο ο κύριος Χρήστος. Σημειωτέον, είναι ο μόνος από τους μεγάλους παλιούς, που δηλώνει παρών στις σύγχρονες μελωδικές αναζητήσεις.

Ήταν μόνο μερικές σκέψεις με αφορμή τον πανέμορφο δίσκο των Χ. Λεοντή και Δ. Λέντζου «Φλόγα, που καίει» και δεν πρέπει να λείπει από καμιά λαϊκή δισκοθήκη. Αξιοσέβαστε φίλε και μεγάλε μελωδέ, κύριε Χρήστο, σε ευχαριστούμε από καρδιάς, που ακόμα μια κρίσιμη στιγμή μας έβγαλες από τον βάλτο της μιζέριας, της μαζικής φτήνιας και υποτέλειας, και μαζί πετάξαμε ελεύθερα, έστω μια στιγμή, στον ουρανό του καημού, της ομορφιάς και της ελπίδας. Όταν ο μεγάλος μελωδός σχεδόν στο κατώφλι της ογδόης δεκαετίας του βίου έχει τέτοια δημιουργική ορμή, φτιάχνει τόσο εμπνευσμένα έργα, σαν την «Φλόγα, που καίει», η λαϊκή μουσική δεν φοβάται χάρο! Πάντα θα κερδίζει την μάχη με τον καιρό. Και μεις να παίρνουμε λίγο από την... φωτιά του μεγάλου δημιουργού για τα κρύα τέρμινα του χειμώνα, που συνένοχα ήδη παρατεταμένα ζούμε...


 

26 Μαΐου 2017


ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ MICHELANGELO: Τα παιδιά σμιλεύουν την Παράδοση. ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ

«Σμιλεύοντας την Παράδοση», πρωτότυπη εικαστική έκθεση του Κέντρου Τέχνης MICHELANGELO με λιλιπούτειους καλλιτέχνες ηλικίας 6 έως 12 ετών! Η ιδέα απλή! Οι μαθητές του Κέντρου Τέχνης κατά την φετινή σχολική χρονιά έφτιαξαν έργα εμπνευσμένα από την δημοτική παράδοση, με βάση το ομώνυμο βιβλίο του Παναγιώτη Θ. Παπά, ιδίως το κεφάλαιο, που αναφέρεται στα παιδικά, εποχιακά, επετειακά κι άλλα εποχιακά δημοτικά τραγούδια. Η πλούσια καλλιτεχνική εργασία των παιδιών στην ζωγραφική, την γλυπτική, το σχέδιο, την κεραμική και άλλες εικαστικές μορφές, με την καθοδήγηση της διευθύντριας του Κέντρου Τέχνης Michelangelo Μαργαρίτας Ράντεβα, θα εκτεθεί από 1- 11 Ιουνίου 2017 στο Athens Heat Mall (2ο επίπεδο) Πειραιώς 180, Ταύρος, Κόμβος Χαμοστέρνας (καθημερινά 18.00 – 22.00 & Σάββατο 11.00 – 20.00). Τα έργα των μαθητών του Κέντρου Τέχνης Michelangelo εκδίδονται και σε καλαίσθητο λεύκωμα, που θα παρουσιαστεί στην έκθεση.

art56a art56b art56c

 

Τα εγκαίνια της έκθεσης εικαστικής δημιουργίας θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 1 Ιουνίου στις 7.30 το βράδυ. Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα θα τραγουδήσει η Μίνα Δάκου, θα παίξει κιθάρα ο Γιώργος Καραμούτσιος, δάσκαλοι του Ωδείου «Σαπφώ». Το Σάββατο 10 Ιουνίου στις 12 το μεσημέρι η χορωδία και οι μικροί κιθαριστές του Ωδείου «Σαπφώ». Θα παρουσιάσουν το δικό τους μουσικό πρόγραμμα. Η έκθεση θα κλείσει την Κυριακή 11 Ιουνίου στις 7 το βράδυ με μουσική εκδήλωση στην οποία η δημοτική παράδοση συναντά την ρεμπέτικη δημιουργία. Θα παρουσιαστεί στην αρχή το λεύκωμα «Σμιλεύοντας την Παράδοση» με τα έργα των μαθητών του Κέντρου Τέχνης Michelangelo και κατόπιν το βιβλίο του συγγραφέα δημοσιογράφου Ηλία Βολιότη – Καπετανάκη «Μούσα Πολύτροπος» (εκδόσεις Μετρονόμος). Θα μιλήσει ο συγγραφέας. Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα ο κανονίστας, διευθυντής της ορχήστρας «Ρωμάνα» Μανώλης Καρπάθιος, ο τραγουδιστής Χρόνης Αμανατίδης και στα κρουστά ο Γιώργος Τζανέτος. Οι μικροί καλλιτέχνες θα καταγράφουν εικαστικά την εκδήλωση.

art56a art56b art56c

Αξίζει να σταθούμε στις εικαστικές δημιουργίες των μαθητών, όπως αποτυπώνονται στο λεύκωμα «Σμιλεύοντας την Παράδοση», που θα παρουσιαστεί και θα διατίθεται στην εικαστική έκθεση. Σημειώνει στον πρόλογο του βιβλίου ο Παναγιώτης Παπάς:
«Πράγματι, οι μικροὶ σπουδαστὲς του Κέντρου Τέχνης Michelangelo καταθέτοντας την αγνή και άφθαρτη ψυχή τους μας μιλούν μέσα από τα καταπληκτικά σε έμπνευση κι εκτέλεση έργα τους, προκαλώντας μας χαρά, συγκίνηση, αισιοδοξία και θαυμασμό τόσο για το πηγαίο ταλέντο τους, την οξυδέρκεια, την φαντασία, την αντίληψη, όσο και για την ικανότητά τους να μπορούν με μεγάλη, όπως φαίνεται, ευχέρεια να “αλιεύουν” θέματα και να τα αποτυπώνουν σε μια ζωγραφιά. Ξεφυλλίζοντας λοιπόν το βιβλίο και διαβάζοντας το ποιητικό κείμενο από τη μία, βλέποντας τη ζωγραφιά από την άλλη, διαπιστώνουμε εκτός των άλλων ότι η γνώση και η επαφή των παιδιών με τις ελληνικές παραδόσεις, ειδικότερα με το δημοτικό τραγούδι είναι καθοριστική και καταλυτική. Κι αυτό γιατί το δημοτικό τραγούδι...... αποτελεί για τα παιδιά πηγή ιδεών, έμπνευσης και δημιουργίας και παράλληλα διευρύνει τη σκέψη τους, διαπλάθει τον χαρακτήρα τους και διαμορφώνει την προσωπικότητά τους».

art56a art56b

Επίλογος: Ανθολογήσαμε ορισμένα από τα έργα των μικρών ζωγράφων, τυχαία και χωρίς να είναι τα πιο ενδεικτικά. Όλη η δουλειά των παιδιών σας περιμένει στην έκθεση, 1-11 Ιούνη, στο Athensheart όπου αυτό το χρονικό διάστημα χτυπάει η καρδιά του Κέντρου Τέχνης Michelangelo.


 

26 Μαΐου 2017


Εθνικό Θέατρο: «ΕΞΗΝΤΑΒΕΛΟΝΗΣ»

art55aΕίναι ομολογουμένως μεγίστη μαστοριά να παίρνεις ένα απλό, μετριότατο ως κείμενο και πολύ αδύνατο θεατρικό έργο, εξόφθαλμη όσο και άκρως προβληματική μίμηση ξένου δημοφιλούς προτύπου και να προσφέρεις στους θεατές μια μεστή ψυχαγωγίας, μια ουσιαστικά ευχάριστη βραδιά. Εθνικό Θέατρο – Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»: «Εξηνταβελόνης», του Κωνσταντίνου Οικονόμου, σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ. Πολύ συχνά στην θεατρική συγκομιδή δεν είναι αυτονόητη η καθοριστική αξία του «ανεβάσματος», της «παράστασης», ιδιαίτερα σε φυματικούς καιρούς, που κατά το πλείστον πρυτανεύει επιφανειακός εμπορικός εντυπωσιασμός της μανιέρας και της κενής περιεχομένου, εξυπνακίστικης ατάκας.

Δεν γράφω με... αυστηρά θεατρικά κριτήρια, ουδέποτε μ’ ενδιέφεραν άλλωστε. Απλά παρακολούθησα τον «Εξηνταβελόνη», απήλαυσα το εξαιρετικό «ανέβασμα», την όμορφη «παράσταση». Πέρασα καλά γιατί ο σκηνοθέτης, οι ηθοποιοί κι οι άλλοι συντελεστές αναπαράστησαν αυθεντικά την ατμόσφαιρα της εποχής αναφοράς και συγχρόνως τόνισαν με χαρακτηριστική λιτότητα τα όποια διαχρονικά κοινωνικά (όλα είναι σχετικά) μηνύματα εκπέμπει το εν λόγω έργο. Δεν κατέφυγαν στον ολέθριο συρμό της εύκολης προσαρμογής τραβώντας από τα μαλλιά, του «πειράγματος», της φτηνής κακοποίησης. Με την σκηνοθεσία και τις ερμηνείες γεφύρωσαν λίαν επιτυχώς κατά την γνώμη μου, τις δυο εποχές, της αναφοράς με την τωρινή, της παράστασης.

Ούτε αυτό είναι εύκολο και αυτονόητο. Στα χρόνια της μεγάλης κρίσης (με ή χωρίς εισαγωγικά η λέξη), που βασιλεύει στην αποικία Γκραικυλία μαζική κατάθλιψη, το θέατρο αποτελεί σχεδόν μοναδική, οικονομικά πιο προσιτή, διέξοδος του κοινού, όπως τουλάχιστον πιστοποιείται από την πληθώρα των ανεβασμένων κατ’ έτος έργων και των εισιτηρίων, που κόβουν. Είναι σημαντικό να γίνονται όμορφες παραστάσεις, όπως ο «Εξηνταβελόνης», ιδιαίτερα όταν και θεατές και παραγωγοί τους είναι πολύ «στριμωγμένοι». Εν μέρει είναι δικαιολογημένο να παίζονται εύπεπτα έργα πλην δεν χρειάζεται και «εύπεπτη», πάει να πει φτηνιάρικη, παράστασή τους. Στην περίπτωσή μας σκηνοθέτης, ηθοποιοί και λοιποί συντελεστές πέτυχαν διάνα art55bστην αναβίωση εποχής δίνοντας προτεραιότητα στην κίνηση, συνθέτοντας πολύ εύστοχα και ωραία έντονα στοιχεία χοροθεατρικής αφήγησης, ξεπερνώντας και μεγάλα εμπόδια, για παράδειγμα η ψυχρή σοφολογιότατη γλώσσα του έργου, που ούτε τότε είχε σχέση με τον λαό, ήταν εξεζητημένα λαλήματα φαναριώτικων σαλονιών. Παίζουν οι ηθοποιοί:

 

•    Χρήστος Βαλαβανίδης
•    Αμαλία Αρσένη
•    Γιωργής Τσουρής
•    Αλέξανδρος Μαυρόπουλος
•    Γιώργος Στάμος
•    Σπύρος Μπιμπίλας
•    Υρώ Μανέ
•    Εύα Σιμάτου
•    Κώστας Γαλανάκης


Επίσης, σκηνικά: Γιώργος Γαβαλάς, κοστούμια: Βασιλική Σύρμα, κίνηση: Μόνικα Κολοκοτρώνη, φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα. Χρήζει ιδιαίτερης αναφοράς η μουσική ως προς την σύνθεση και εκτέλεση. Ο Χαράλαμπος Γωγιός δεν αρκέστηκε στην συμβατική επένδυση αλλά έδωσε μελωδικά την ατμόσφαιρα της εποχής και μάλιστα υπερβαίνοντας τα λόγια πρότυπά της. Στην ηχογράφηση έπαιξαν εξαίρετοι σολίστες: Μανώλης Καρπάθιος (κανονάκι), Αγγελική Ποτήρη (βιολί), Γιώργος Αρνής (κοντραμπάσο). Είναι και αυτό στα πλεονεκτήματα της παράστασης.

art55cΗ υπόθεση συνιστά αντίγραφο του «Φιλάργυρου» του Μολιέρου. Ήταν μόδα της εποχής να γράφει η λεγόμενη καλή κοινωνία έργα στα πρότυπα μεγάλων Ευρωπαίων συγγραφέων, μάλιστα στην αφόρητη καθαρευουσιάνικη γλώσσα, με το... αναγκαίο ευτυχές τέλος, για να δικαιώνεται ο μέσος θεατής, όχι το έργο ή πολύ περισσότερο ο συγγραφέας του! Από αυτό μέχρι την «ελληνική» ανοησία κάποιων διανοουμένων να επιχειρηματολογούν υπέρ της... εμφανούς ανωτερότητας της φτηνής μίμησης από το πρωτότυπο, υπάρχει τεράστια διαφορά, ξεπερνά τα όρια γελοιότητας. Αναφέρομαι στο περιεχόμενο του καλαίσθητου έντυπου προγράμματος. Ιδιαίτερα όσα γράφει ο κύριος Γιώργος Πολίτης συνιστούν –το λέω εν γνώσει των συνεπειών του νόμου- ανιστόρητες χαζομάρες! Για τον υποτιθέμενο «διαφωτισμό στην Ελλάδα», έγραψα αναλυτικά και τεκμηριωμένα στο «Μούσα Πολύτροπος» (Μετρονόμος), με αφορμή την μεγάλη μουσική διάσταση του «φαναριωτισμού» με τον λαϊκό πολιτισμό.

Φεύγοντας μάλιστα από το Εθνικό Θέατρο με ένα αίσθημα ικανοποίησης για την παράσταση, στο μυαλό μου σφηνώθηκε αυτή ακριβώς η σκέψη: Ίσα –ίσα κι ευτυχώς, ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί με τις ερμηνείες τους ξεπέρασαν αυτόν, τον άρρωστο «φαναριωτισμό», διέψευσαν κυνικά το περιεχόμενο του προγράμματος. Δεν είχαν κατά νου να ξεπεράσουν τον Μολιέρο, αλλά να χαρούν ανυπόκριτα με τους θεατές. Να αναπαραστήσουν –επιμένω είναι ευφυές εύρημα η χοροθεατρική αφήγηση του έργου, γλιτώνει από πολλές «λόγιες» κακοτοπιές- την ατμόσφαιρα μιας εποχής, όχι και τόσο λαμπρής, που ωστόσο ή για αυτό αποπνέει και στο σήμερα σαρκασμό, αυτοσαρκασμό, γέλιο και από σπόντα ολίγη αυτογνωσία...


 

20 Φεβρουαρίου 2017


«ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΠΑΛΑΤΙΑ» Βαγγέλης Κορακάκης - Γιωργος Νταλάρας

art54aΜεγάλη ιστορία, σύγχρονη, λαϊκή, ατόφια, ο φίλος Βαγγέλης Κορακάκης. Από τα πρώτα τραγούδια, από τις πρώτες συνεντεύξεις μας, το είχα γράψει όπως το αισθανόμουν: Θ’ αφήσει όμορφο και βαθύ χνάρι στο μουσικό μας πάνθεον. Είναι από τους δημιουργούς, που το έργο του χαρακτηρίζει -είμαι πια βέβαιος- σφραγίζει μουσικά την εποχή. Αυτό, που θα μείνει ακριβή μελωδική προίκα στους επόμενους. Κάθε δίσκος επιβεβαιώνει, όχι την εκτίμηση, που δεν έχει σημασία, αλλά το εξαιρετικό του ταλέντο, το Τραγούδι, που κερδίζει την μάχη με τον χρόνο.

«Θαλασσινά Παλάτια» (από το «Όγδοο») η καινούρια δουλειά, μοναδική συνεργασία με μια μεγάλη φωνή, τον Γιώργο Νταλάρα, και συμμετοχή του Βασίλη Κορακάκη. Το πιστεύετε (δεν με κόφτει κιόλας!) αν θέλετε: Πάνω από 40 φορές έχω ακούσει ολόκληρο τον δίσκο, μέχρι τώρα, που γράφω τις γραμμές αυτές. Θυμήθηκα τον αείμνηστο Μάνο Λοΐζο, που μας έλεγε: «Γιατί γράφουν τόσα πολλά τραγούδια; Εγώ είμαι ικανοποιημένος αν ακούσω είκοσι όμορφα τραγούδια τον χρόνο». Αυτό ακριβώς! Αλά παλαιά! Όταν ένας ωραίος δίσκος ήταν πολιτιστικό γεγονός, όχι αμερικάνικη τσιχλόφουσκα! Με τα «Θαλασσινά Παλάτι» και τρία ακόμα δισκάκια, περνώ το τελευταίο τετράμηνο με την παρέα μου ωραίες ιδιαίτερες στιγμές.

Εξηγούμαι: Τα «Θαλασσινά Παλάτια» περιέχουν 4 λαϊκά αριστουργήματα. Το ομότιτλο, ένα τραγούδι για την Ελλάδα - μου είπε ο Βαγγέλης όταν μιλήσαμε πρώτη φορά στο τηλέφωνο για τον εν λόγω δίσκο. Ύμνος για κάθε ταξιδεμένο αλαφροΐσκιωτο – θα πρόσθετα εγώ. «Τα παιδιά της ερημιάς». Δεν έχετε ποτέ ακούσει άλλη, τόσο απλή και τόσο προχωρημένη προσέγγιση για τους 200 της Καισαριανής! Όχι, δεν μιλώ μόνο για την (ίσως αυτονόητη, που ευτυχώς δεν είναι) στιχουργία, αλλά και για την μουσική, την ερμηνεία, την σύνθεσή τους, για την ατμόσφαιρα. Υπάρχει ακόμα ρωμαλέο «πολιτικό» τραγούδι και είναι γεγονός ότι σχεδόν σε κάθε δουλειά του ο Βαγγέλης ρίχνει τέτοια διαμαντάκια. Το τρίτο και τέταρτο έχουν και αυτά πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα: «Δεν προσκύνησα τη γη μου», «Ήλιε, που δεν ξημέρωσες». Όχι, δεν... τελειώνει εδώ ο δίσκος. Έχει κι άλλα καλούδια, να μην πω ότι όλα είναι και φανώ υπερβολικός!

Άσματα όπως «Χαράζει στην στράτα μου» και «Καρδιά θλιμμένη», που λέει ο Γιώργος, «Δώσ’ μου το φαρμάκι», «Ίσως να φταίω», με τον Βασίλη, κάθε λαϊκός συνθέτης θα ζήλευε. Είμαστε τυχεροί, που τ’ απολαμβάνουμε. Σημειώνω την εξαιρετική φωνητική συνοδεία της Ασπασίας Στρατηγού. Η μόνη αδυναμία του δίσκου: Λείπει ένα τραγούδι με την Ασπασία. Στην ορχήστρα συμμετέχουν: Αντώνης Ξηντάρης (κιθάρα, μπαγλαμά), Θανάσης Σοφράς (Κόντρα μπάσο), Τάσος Αθανασιάς (ακορντεόν, πιάνο), Κώστας Μερετάκης (κρουστά).

art54bΈχω αναλύσει συχνά και διεξοδικά, με άλλες ευκαιρίες, τί κατά την γνώμη, κάνουν, πού ξεχωρίζουν όλα αυτά τα παιδιά, σαν τον Βαγγέλη, που αποτελούν αξιόμαχη συνέχεια της μεγάλης παράδοσης, του ποικιλόμορφου στον χρόνο και στην κοινωνία λαϊκού μας τραγουδιού. Με τρεις λέξεις: Αφομοιώνοντας παλιά μοτίβα, αξιοποιώντας, χωνεύοντας δρόμους γνωστούς, περπατημένους, συχνά απογειώνονται, ανάλογα με το ταλέντο τους, σε δικά τους μονοπάτια, χτίζουν... τα θαλασσινά τους μουσικά παλάτια, δίνουν σύγχρονες απαντήσεις, εκφράζουν πρωτότυπα καλλιτεχνικές και κοινωνικές ανάγκες.

Πριν πάμε στην συνομιλία με τον Βαγγέλη Κορακάκη, να υπογραμμίσω ότι προϊόντος του χρόνου κάνει νέα μεγάλα, ώριμα βήματα, όπως ο δίσκος με τον Γ. Νταλάρα, όπως «Οι λεβέντικες καρδιές» με τον Λάκη Χαλκιά. Υπάρχουν κι εκεί άλλα τέσσερα μελωδικά αριστουργήματα. Μεγάλη υπόθεση για την λαϊκή μας μουσική να δίνεις βήμα σε εναπομείνασες σπουδαίες φωνές, με πλούσιο και εμβληματικό έργο, να «φωνάζουν» σύγχρονο κοινωνικό και μελωδικό παρών με πρωτότυπες, ωραίες δουλειές. Είδατε τί ομορφιές βγαίνουν από τους μεγάλους παλιούς, όταν υπάρχει αξιόμαχο έργο, τραγούδι να το στολίζουν φωνητικά, όταν νέοι συνθέτες γράφουν πάνω στην φωνή τους; Ο λόγος στον Βαγγέλη:

- «Θαλασσινά Παλάτια» η νέα σου δουλειά. Πώς προέκυψαν ο δίσκος και ο τίτλος;

«Ο νέος δίσκος «Θαλασσινά Παλάτια» προέκυψε από την μεγάλη μου επιθυμία να συνεργαστώ με τον Γιώργο Νταλάρα, πού θεωρώ από τους μεγαλύτερους λαϊκούς τραγουδιστές. Έχουν περάσει είκοσι χρόνια από την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία μας, που με το πέρασμα των χρόνων πύκνωνε, μέχρι πριν από τέσσερα χρόνια πού του έδωσα δύο cd με 26 καινούρια τραγούδια μου. Είχα μπει σε φάση αναμονής και αφού πέρασε αρκετός καιρός, είχα πιστέψει ότι αυτή η συνεργασία οδεύει πλέον σε ναυάγιο. Πήρα την απόφαση να ξεκινήσω την ηχογράφηση ενός άλλου δίσκου με διάφορους τραγουδιστές, και του πρότεινα αν ήθελε να συμμετάσχει. Ο Νταλάρας μου είπε: Πολύ ευχαρίστως, αλλά δεν θα ήταν καλύτερα να ηχογραφήσουμε τον δίσκο, που ετοιμάζουμε τόσα χρόνια, με συμμετοχή και του Βασίλη; Η πρόταση του Νταλάρα ήταν για μένα και τον Βασίλη κεραυνός εν αίθρία. Ένα μεγάλο μου όνειρο γινόταν πραγματικότητα. Τώρα όσον άφορά τον τίτλο “Θαλασσινά Παλάτια” προέκυψε από την Σέριφο, το νησί, που είχε γεννηθεί η μητέρα μου. Αν κάποιος βρεθεί το δειλινό με την βάρκα του ψαρεύοντας στο Αιγαίο, αντικρίζοντας το μαγικό θαλασσί και μοβ χρώμα, που τυλίγει τα νησιά μας, θα καταλάβει, νομίζω, απόλυτα τον τίτλο».

art54c- Αφού δεν βλέπουμε προκοπή στην... ξηρά, «ψαρεύουμε» πλέον στην θάλασσα;

«Ανέκαθεν η θάλασσα ήταν σταθερό πάτημα του ελληνισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Κυκλαδικός πολιτισμός, παράλια της Ιωνίας, νησιά του Αιγαίου ήταν πάντα δίαυλοι επικοινωνίας ανθρώπων, ποικίλων φυλών, πολιτισμών για προκοπή και δημιουργία. Η θάλασσα είναι το αίμα της Ελλάδας».

- «Λεβέντικες Καρδιές» του Χαλκιά, «Θαλασσινά Παλάτια» του Νταλάρα. «Επενδύεις» τελικά σε μεγάλες λαϊκές φωνές; Έχουν πλέον αντίκρυσμα στον κόσμο, ιδιαίτερα στις νεώτερες γενιές;

«Πάντα η επιλογή των τραγουδιστών, που συνεργάστηκα, γινότανε με ένα αυθόρμητο αισθητήριο, που είχα για τα τραγούδια μου, που ποτέ δεν ήταν αιτία και αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής για την παραπέρα πορεία τους. Επενδύω εκεί, που μου λέει η ψυχή μου χωρίς δεύτερες σκέψεις. Πάντως καλά θα κάνει η νέα γενιά να ψάξει καλύτερα τον χώρο του λαϊκού τραγουδιού, γιατί έχουν ήδη περάσει, υπάρχουν και σήμερα, τραγουδιστές με πολλά κυβικά».

- Υπάρχουν ακόμα καλλιτέχνες, που βγάζουν δίσκους, με ποιο στόχο σε μια εποχή, που η δισκογραφία είναι από χρόνια νεκρή;

«Οι σημερινοί καλλιτέχνες είναι και αυτοί, όπως όλοι οι Έλληνες, άνθρωποι της βαθιάς κρίσης, που δυναστεύει την χώρα μας. Η ανάγκη για καλλιτεχνική έκφραση δεν μπορεί να σταματήσει με τίποτα. Η ζωή προχωρά και πάντα προσαρμόζεται στις συνθήκες, που κάθε φορά επικρατούν. Αλίμονο, αν πάψουν να υπάρχουν δημιουργία και άνθρωποι, που ονειρεύονται μία καλύτερη ζωή».

- Για πόσο ακόμα θα επιμένεις να γράφεις τραγούδια χειροποίητα στον καιρό της πλαστικής σαβούρας; Μπήκες ποτέ στον πειρασμό να νοθεύσεις την δουλειά σου για οικονομικούς - εμπορικούς λόγους;

«Τα τραγούδια, που γράφω είναι το ημερολόγιο και το στίγμα μου ως άνθρωπος, που διαβαίνει τον δρόμο της ζωής. Όταν τα πιστεύω και την ηθική σου τα ρίξεις στο τραπέζι της εμπορικής συναλλαγής, είναι, νομίζω, ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να σου συμβεί. Πιστεύω ότι αν έκανα κάτι τέτοιο, θα ντρεπόμουν να κοιτάξω το μπουζούκι μου και την οικογένεια μου. Δεν θα μπορούσα να κάνω κάτι άλλο εκτός από αυτό, που κάνω και υπηρετώ με όλη μου την δύναμη τόσα χρόνια».

art54d- Δυνατές δωρικές μελωδίες συχνά ρωμαλέο κοινωνικό, πολιτικό περιεχόμενο. Μήπως τελικά όλοι εμείς είμαστε ντεμοντέ, γραφικοί; Την... ψιλοβρίσκουμε να ξεχωρίζουμε;

«Ο άνθρωπος, που θέλει να ξεχωρίζει και να τραβά την προσοχή των άλλων για κάτι, που δεν είναι, γίνεται συνήθως γραφικός και κακομοίρης. Δεν έχω σε κανένα ν’ απολογηθώ γιατί γουστάρω τον Μάρκο (Βαμβακάρη) και όλους τους μεγάλους λαϊκούς δημιουργούς. Πιστεύω ότι τα τραγούδια τους έχουν την δύναμη παντοτινά να συγκινούν και να βρίσκουν έδαφος στην νέα γενιά, που κάποιοι από αυτούς θα είναι οι αυριανοί λαϊκοί συνθέτες. Το τραγούδι αυτό είναι αθάνατο, είναι η ρίζα και η αλήθεια μας. Τώρα, αν δεν γουστάρουμε την πλαστική σαβούρα και την χυδαιότητα, πολύ καλά κάνουμε και είμαστε γραφικοί. Κανένα πρόβλημα»!

- Το σήμερα και το αύριο του λαϊκού μας τραγουδιού. Πού βρισκόμαστε και πού πάμε;

«Το λαϊκό τραγούδι παρ’ όλο τον πόλεμο, που δέχεται είναι παρών και ευοίωνο. Η νέα γενιά καλπάζει, υπόσχεται λαμπρό μέλλον! Τα τρίχορδα μπουζούκια κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Έχουν βγει νέοι, που παίζουν καταπληκτικά. Το λαϊκό τραγούδι το παρομοιάζω με το τσίπουρο και το παξιμάδι! Αυτά τα εξαίρετα προϊόντα είχαν κάποια στιγμή κινδυνέψει να χαθούν. Σήμερα κατακλύζουν την αγορά. Το χρυσάφι δεν χάνει ποτέ την αξία του».

- Μπορούν οι καλλιτέχνες να βιοπορίζονται από την μουσική, οι δίσκοι βγάζουν τα έξοδα; Αν οι φτασμένοι έχουν πρόβλημα τί γίνεται με τα νέα παιδιά; Τί θα έλεγες σε αυτά;

«Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα και το βιώνει όλος ο κόσμος, με την ανεργία και γενικότερα με καθημερινή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου του λαού μας. Ο χώρος της μουσικής και ευρύτερα του ακροάματος, ήταν από τα πρώτα επαγγέλματα, που χτυπήθηκαν από την μεγάλη κρίση. Πολλοί μουσικοί και τραγουδιστές βρέθηκαν χωρίς δουλειά, αφού το ένα μαγαζί έκλεινε μετά το άλλο. Οι πιο τυχεροί κάνουν ένα δύο μεροκάματα την εβδομάδα και τα χρήματα, που παίρνουν, δεν φτάνουν ούτε για την art54eβενζίνη τους. Αν ένας δίσκος βγάλει τα έξοδά του σήμερα, θεωρείται μεγάλο κατόρθωμα. Το cd ως φορέας ήχου βαίνει ήδη προς εξαφάνιση και το σκηνικό της δισκογραφίας μετατίθεται πλέον στο διαδίκτυο. Όμως το καιρό τον αρμενίζεις, όπως τον βρίσκεις. Τα νέα παιδιά μπορεί να είναι τα μεγάλα θύματα της κρίσης, αλλά είναι κι αυτά, που αύριο θα μεγαλουργήσουν ως άνθρωποι και καλλιτέχνες. Η ζωή θέλει αγώνα δύναμη και πείσμα».

- Ακολουθεί ο Βασίλης, στα «Θαλασσινά Παλάτια»... γράφει πολλούς πόντους. Θέλω την γνώμη όχι του πατέρα, αλλά του συνθέτη: Έχουν μέλλον τα παιδιά διάσημων δημιουργών;

«Τα παιδιά των διασήμων δημιουργών, είναι σαν όλα τα παιδιά του κόσμου. Μπορεί να τα βαραίνει η σύγκριση με τους γονείς τους, αν όμως το αξίζουν, προχωράνε ως αυτόφωτες μονάδες και χαράζουν τον δικό τους δρόμο. Εν πάση περιπτώσει και αυτά δικαιούνται, θα έλεγα, να δοκιμάσουν, ανάλογα με το ταλέντο τους, την πρώτη και κύρια προϋπόθεση στην τέχνη».

Ας κλείσουμε με τα μελλοντικά σου σχέδια...

«Ακόμα είναι πολύ νωρίς. Τα «Θαλασσινά Παλάτια» είναι ακόμα πολύ φρέσκα, και πιστεύω ότι έχουν πολύ δρόμο μπροστά τους για να περπατήσουν».


 

15 Ιανουαρίου 2017


ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΛΑΚΗ  ΧΑΛΚΙΑ:Το θεϊκό φύσημα του ΤΑΣΟΥ

Τί να πει κανείς για την οικογένεια των Χαλκιάδων και την τεράστια προσφορά της στην μουσική! Τί να πει κανείς για τον μέγιστο σολίστα του κλαρίνου Τάσο Χαλκιά! Μιλάνε τα μουσικά του έργα, αυτό το μοναδικό ηχόχρωμα από το μουσικό όργανο, προέκταση του είναι του, ο αέρας μιας βασανισμένης ψυχής, που «βγάζει» τον καημό πρωτότυπη μελωδία. Την βιογραφία του έγραψε η συνάδελφος Άννα Στεργίου, με την βοήθεια του Λάκη Χαλκιά (από τις εκδόσεις Μ. Σιδέρης) και περιέχει ψηφιακό δίσκο με μοναδικά δείγματα της τέχνης του πατέρα του Τάσου. Είχα την τύχη να γνωρίσω τον θρυλικό παιχνιδιάτορα και την ευτυχία να είμαστε φίλοι από το 1976 με το Λάκη, από τον οποίο ζήτησα δυο λόγια για το βιβλίο αλλά και για τον πατέρα του.

 

art53a art53b art53c

 

- Τί να πει κανείς για την οικογένεια των Χαλκιάδων! Ως μέλος της επιφανές τί απολογισμό θα έκανες σε πέντε γραμμές για την προσφορά της;

«Οι ρίζες τους βρίσκονται στο μακρινό παρελθόν της Ελλάδας και τα σημάδια τους ανεξίτηλα στην πορεία του ελληνικού τραγουδιού. Επί προσωπικού, όπως λένε, ως γόνος της μεγάλης μουσικής οικογένειας, που φέτος κλείνει 176 χρόνια συνεχούς προσφοράς, που αποτιμάται σε αγώνες και θυσίες υπέρ της πατρώας μουσικής, σταματάει ο νους μου. Νομίζω ότι όσοι έτυχε να γνωρίζουν την τεράστια χρονική μουσική διαδρομή, που έχει διανύσει η οικογένεια των Χαλκιάδων, μπορούν να καταλάβουν πόσο μεγάλες παρακαταθήκες άφησαν, στον χώρο της παραδοσιακής μουσικής και σε όλα τα άλλα είδη. Αγάπησαν όσο τίποτε άλλο την Δημοτική μουσική την μελέτησαν, την σεβάστηκαν, και θα έλεγα παραφράζοντας το ποίημα του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου στην “Ρωμιοσύνη”:

art53f"Το χέρι τους ήταν κολλημένο στο όργανο, το όργανο ήταν συνέχεια του χεριού τους, το χέρι ήταν συνέχεια της ψυχής τους".

»Χάρη στην αγάπη που είχαν για τη μουσική πέρασαν τα πιο σκληρά χρόνια και τις κακουχίες που βίωσε ο λαός, πολέμους και μεγάλες δυστυχίες, βγήκαν αλώβητοι, με μεγαλύτερες δυνάμεις για να φτάσουν την τέχνη τους και την δημοτική μας μουσική στα πέρατα του κόσμου. Αυτοί ήταν ο Μήτσος (βιολί) ό Νίκος (κλαρίνο) ο Φώτης, (τραγούδι, λαούτο, τσέμπαλο) ο Κυριάκος, (βιολί, τραγούδι) και ο Τάσος (κλαρίνο) όπως και ο εξάδελφός τους Μάνθος. Να πω για τις μεγάλες στιγμές που ευτύχησα να ζήσω κοντά τους στα πρώτα καλλιτεχνικά βήματα, όπως κι ο αδελφός μου αλλά και όλα τα πρώτα ξαδέλφια, (δηλαδή η τέταρτη γενιά μουσικών), αφού το συγκρότημα των αδελφών Χαλκιά, ήταν για όλους μας το πρώτο μας μεγάλο σχολείο».

- «Το φύσημα του θεού». Κυριολεκτικός και ευρηματικός τίτλος! Δυο λόγια για το βιβλίο.

«Σε εποχή, που αλλοιώνονται και χάνονται εθνικά πολιτιστικά χαρακτηριστικά, ένοιωσα ανάγκη, χρέος προς τον κόσμο, που έχει τιμήσει με την αγάπη του, την οικογένεια των Χαλκιάδων να δράσω. Πριν από πέντε χρόνια, προσκάλεσα την γνωστή δημοσιογράφο και συγγραφέα Άννα Στεργίου, Ηπειρώτισσα, ευαίσθητη με την παράδοση του τόπου μας, εξοικειωμένη με το άκουσμα του κλαρίνου του πατέρα και που ένα μέρος της ζωής του, της ήταν πολύ γνωστό και οικείο. Της ζήτησα να βάλει στο χαρτί την

art53d art53e

ζωή του Τάσου Χαλκιά, όχι μόνο ως καλλιτεχνική αξία, αλλά και ως ψυχική δύναμη και ανθρωπιά, που διέθετε, γιατί αυτά τα πρότυπα σήμερα λείπουν από την κοινωνία μας. Φέτος συμπληρώθηκαν 102 χρόνια από την γέννησή του και 24 χρόνια αφότου έφυγε από κοντά μας. Η μνήμη και το έργο του γίνονται όσο περνάει ο χρόνος πιο ουσιαστικά και έντονα και αντανακλούν στην πνευματική μας ωρίμανση. Η ανθρωπιά και η φιλική του διάθεση απαιτητή ως ανάμνηση υπόδειγμα στη σκληρή εποχή μας, όπου η κοινωνική αλληλεγγύη και ο ανθρώπινος παράγοντας κάθε μέρα που περνάει χάνονται και ισοπεδώνονται. Ναι, ευρηματικός ο τίτλος και μας παίδεψε πολύ και βγήκε μόνος του την τελευταία στιγμή που το βιβλίο πήγαινε στο τυπογραφείο. Κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Μιχάλη Σιδέρη, Α. Μεταξά 28, Εξάρχεια».

art53g- Να μιλήσουμε για την τέχνη του Τάσου όσο κι αν αυτά δεν κλείνονται σε λέξεις. Σε τί συνίσταται το «φύσημα του θεού»;

«Μουσικός που συνέβαλε επί έξι δεκαετίες στην εξέλιξη και διάδοση της αυθεντικής παραδοσιακής μουσικής, στις πιο δύσκολες εποχές για τον τόπο, γράφοντας πολλά τραγούδια σε μουσική και στίχους δικούς του, που σήμερα ο λαός μας τα έχει κομμάτι της παράδοσης. Με τον ήχο του κλαρίνου, έστειλε στα πέρατα του κόσμου τα μοιρολόγια μας, γενικά την παραδοσιακή μας μουσική. Πολλοί τον θαύμασαν, μίλησαν γι’ αυτόν μεγάλοι μουσικοί και πνευματικοί άνθρωποι που γνώριζαν καλά την αξία του και τον τρόπο που αυτός μέσα από τις μαγικές του νότες και τους ήχους του κλαρίνου, ήξερε να πλάθει και σιγά - σιγά να διεγείρει το πνεύμα και την ψυχή των ανθρώπων»…

- Το μοναδικό ηχόχρωμα, είναι ταλέντο, γνώση, τεχνική, ζωή βασανισμένη, που βγάζει ο αέρας από την ψυχή;

«Ναι, πιστεύω πως είναι όλα αυτά, που αναφέρεις συν ατέλειωτη μάθηση και συνεχή μελέτη. Όποιος διαβάσει το βιβλίο και μάθει για την ζωή του, τί έχει περάσει, τότε μπορεί να καταλάβει γιατί αυτός ο ήχος που βγάζει το κλαρίνο του, τον συνταράζει και τον ταξιδεύει εκεί όπου ο Τάσος Χαλκιάς τον οδηγεί, στη συγκίνηση, στον ερωτισμό, και στον αγώνα για ζωή και ελευθερία».

- Τί θα έλεγες για τον δεξιοτέχνη πατέρα σου σε ταλαντούχο μαθητή του κλαρίνου;

«Να αγαπήσει με την δύναμη της ψυχής το όργανο, που διάλεξε για να εκφράσει πρώτα τον εσωτερικό του κόσμο, μετά να περάσει στην ψυχή του το είδος, που θέλει να παίξει, να μελετάει σε όλη την ζωή γιατί αυτός ο έρωτας όχι μόνο δεν χάνεται ποτέ, αλλά με τον καιρό μεγαλώνει, γίνεται ... ευχάριστο μαρτύριο, έτσι ώστε η επικοινωνία με το όργανο να φτάσει σε ανώτερα επίπεδα: Ό,τι σκέφτεται και αισθάνεται την ώρα, που παίζει, να μπορεί να το μεταφέρει μέσω του οργάνου και σε αυτόν που τον ακούει».

art53h- Ερχόμαστε σε σένα. Πώς την «βγάζουν» οι μύθοι του τραγουδιού με το ξεχωριστό διαχρονικό έργο; Είναι απογοητευμένοι από την τωρινή πορεία;

«Όλοι εμείς, που έχουμε ζήσει εποχές δημιουργικές, προσπαθούμε στους άνυδρους καιρούς πρώτα να διαφυλάξουμε την ακεραιότητά μας και το έργο μας από όλο αυτό το σάρωμα των αξιών, που γίνεται σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας. Στο σημερινό καλλιτεχνικό γίγνεσθαι έχει επικρατήσει η έκπτωση του ήθους και της τέχνης, δηλαδή βλέπει το μάτι και η ακοή έρχεται σε τρίτη μοίρα. Και το κυριότερο σήμερα δεν σου λένε ότι σε απαγορεύουν να παίζεσαι, αλλά σε βάζουν στο περιθώριο και σε αγνοούν, οπότε όταν δεν σε ακούει ο κόσμος και κυρίως δεν σε βλέπει με τα προβλήματα που κουβαλάει ο καθένας, αρχίζει να κυνηγάει τα πρόσωπα, που προβάλλονται στο χαζοκούτι. Τελικά είναι λίγοι αυτοί που έχουν και γνώση και άποψη και από αυτούς περιμένουμε πια να στηρίζουν αυτό τον μουσικό μας θησαυρό. Παρ' όλη την τραγική κατάσταση που περνάει ο κόσμος εισπράττω καθημερινά την αγάπη του. Με όλα αυτά τα πρωτόγνωρα και τρομερά πράγματα λόγω της κατοχικής πνευματικής και οικονομικής κρίσης που ζει ο λαός μας προσπαθώ να είμαι δίπλα του να τον εμψυχώνω και να του δίνω, αλλά και να παίρνω, δύναμη και κουράγιο».

- Τα μεγάλα παλιά τραγούδια σας ξανατραγουδιούνται. Πώς βλέπεις επανεκτελέσεις, ιδιαίτερα όταν τα κακοποιού σε... γυφτολαϊκά μαμπολάτιν;

«Τίποτα δεν έχει χαθεί ακόμη γιατί από όλα τα είδη της ελληνικής μουσικής έχει μείνει θησαυρός από αριστουργήματα, τραγούδια, που θα μιλάνε για πάντα στην καρδιά του καθημερινού ανθρώπου, που βιώνει βαρβαρότητα στην ζωή του σε όλο μεγαλείο της, το βάρος του αισχρού καπιταλισμού, που δεν έχει όρια πια, και αφού αυτά τα τραγούδια μιλάνε για τα προβλήματά και τις ανησυχίες του, για τον αγώνα επιβίωσής του, Όλοι βλέπουμε πόσο λείπει το γνήσιο, καθαρό δημοτικό και λαϊκό τραγούδι. Δυστυχώς παρακολουθούμε ανήμποροι την κακοποίηση, που γίνεται από την χαβούζα, που γεμίζουν τα αυτιά και τα σπίτια μας. Ο κανιβαλισμός σε όλο του το μεγαλείο, έχει κατακλύσει τα πανηγύρια και τις εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, με τα ασκέρια των αρκουδιαρέων ή καλύτερα κανίβαλων, γυρολόγων που σαρώνουν την Ελλάδα, χωρίς ήθος, σεβασμό, αξιοπρέπεια. Και εκτός από τον τυχοδιωκτισμό ορισμένων... καλλιτεχνών, που θέλουν να βγάλουν γρήγορα χρήματα, το τραγικό είναι ότι υπάρχουν art53iκαι καλοί μουσικοί που γνωρίζουν ότι κοροϊδεύουν τον κόσμο αλλά μετρά τί λεφτά θα πάρουν. Υπάρχει και το εξής φαινόμενο: Τα παιδιά των πρώτων μεταναστών, που ήρθαν στην Ελλάδα μεγάλωσαν χωρίς αυτό το ανύπαρκτο Ελληνικό …κράτος να προσπαθήσει να αφομοιώσει και να τους διδάξει τίποτα από τον πολιτισμό μας, τα άφησε να θεωρούν ότι η κουλτούρα, ο παραδόσεις της χώρας είναι η αισχρότητα, η γελοιότητα, η «βαρβαρίλα», που εκπέμπουν τα τηλεοπτικά κανάλια και τα social media. Αυτός ο ήχος και η εικόνα βοηθούν το… σύστημα, στην υποβάθμιση της αισθητικής καλλιέργειας του κόσμου, στον αποπροσανατολισμό, στον υπέρ καταναλωτισμό και την αποχαύνωση. Τα τραγούδια μεγάλων δημιουργών, που έχω πει όπως και άλλοι συνάδελφοί μου, δεν τα έχουν ακουμπήσει ευτυχώς ακόμη και είναι τόσο προσωπικά, που αν κάποιος τόλμησε να τραγουδήσει κάποια από αυτά δεν μπόρεσε μέχρι σήμερα να τα περάσει στον κόσμο».

- Υπάρχει σήμερα αξιόλογο έργο για παλιές διαχρονικές φωνές, που είναι πάντα μάχιμες;

«Ναι υπάρχει και πολύ καλό και με νέες πρωτότυπες μουσικές και πολύ καλή στιχουργική έκφραση αλλά δυστυχώς δεν ακούγεται, αφού οι δίαυλοι προβολής είναι ερμητικά φραγμένοι».

- Τα μελλοντικά σου σχέδια.

«Πιστεύω πως ο νέος χρόνος θα είναι δημιουργικός και δισκογραφικά αλλά και με συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να πω πολλά πράγματα αλλά πολύ σύντομα θα έχω νέα να πω για όλα τα σχέδιά μου».


 

15 Ιανουαρίου 2017


ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΡΩΜΑΝΑ: «Κλασική μουσική της Κωνσταντινούπολης»

art52aΤον δεύτερο δίσκο της σε εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση (cd - βιβλίο) κυκλοφορεί η ορχήστρα κλασικής ανατολικής μουσικής «Ρωμάνα» με έργα Ρωμηών συνθετών, που έζησαν στην Κωνσταντινούπολη μετά την Άλωση. Εν αρχή καναδυό διευκρινήσεις σημαντικές για την κατανόηση του κειμένου από νεώτερους αναγνώστες και φίλους της μουσικής, μια και για τους παλιότερους επανειλημμένα έχω πει και γράψει ότι τα ονόματα είναι συμβάσεις, που χρησιμοποιούμε για να συνεννοούμεθα. Και το πιο σημαντικό: Όσο ακριβέστερα επιχειρήσεις να ορίσεις κάτι σημαντικό, τόσο αφαιρείς από την ουσία του!

Η πρώτη: Ο όρος κλασική, όπως στην δυτική κουλτούρα, προσδιορίζει την λόγια μουσική, την μη παραδοσιακή και λαϊκή. Η δεύτερη: Ρωμηοί συνθέτες: Όπως τους προσδιορίζω επακριβώς στο βιβλίο «Μούσα Πολύτροπος» (εκδόσεις Μετρονόμος), όπου υπάρχει εκτενέστατη αναφορά στο έργο τους, «Ρωμηοί συνθέτες νοούνται μη μουσουλμάνοι, κυρίως χριστιανοί, καλλιτέχνες Έλληνες ή ελληνική καταγωγής ή αλλοεθνείς διατρίβοντες στην ελληνική παιδεία. Ορισμένοι από αυτούς συμμετέχουν ενεργά και στα τάγματα των δερβίσηδων».

art52bΗ ορχήστρα «Ρωμάνα» έχει σήμερα βάση ανάπτυξης τα 30 μουσικά όργανα με την προοπτική να φθάσει τα 50 αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι απαρτίζεται από πολύ καλούς σολίστες. Μουσική διεύθυνση Μανώλης Καρπάθιος. Ο πρώτος δίσκος ήταν μεταφορά της συναυλίας, που είχε κάνει στην Ε.Ρ.Τ., στις 23 και 24 Απρίλη 2013. Οι πιο... ψαγμένοι θα θυμούνται την παρουσίαση αυτής της δουλειάς στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής. Πιο ώριμη τώρα εκτελεί με σεβασμό και ποιότητα κλασικά έργα της μάνας του πολιτισμού Ανατολής, συνθέσεις των: Αγγελή (17ος αιώνας), Δημητρίου Καντεμήρη (17ος αιώνας), Πέτρου Πελοποννήσιου (18ος αιώνας), Βασιλάκη (19ος αιώνας), Θοδωράκη (19ος αιώνας) και άλλων αγνώστων έως τώρα μουσουργών, που συνδυάζουν και αφομοιώνουν τους αρχαίους ελληνικούς τρόπους, τα αραβοπερσικά μακάμια, τους βυζαντινούς ήχους και τις πλούσιες μουσικές αναζητήσεις της εποχής τους μετουσιώνοντάς τα σε μοναδικής έμπνευσης έργα. Μας ταξιδεύουν πρωτότυπα στον χρόνο και την μελωδία, μας ψυχαγωγούν αυθεντικά και πρωτότυπα σε καιρούς δύσκολους. (Διανομή: Εκδοτικός οίκος Νεκταρίου Παναγόπουλου, Χαβρίου 3, Αθήνα, τηλ. 210 - 32248190).

art52cΤο άκουσμα της νέας δουλειάς της «Ρωμάνα» όπως και όλων των άλλων έργων των λεγόμενων Ρωμηών συνθετών της Κωνσταντινούπολης –κατά την γνώμη μου ο πιο σωστός, πάντα συμβατικός, προσδιορισμός είναι «κλασική μουσική της Ανατολής»- έχει και μια άλλη αξία: Να γνωρίσει ο ακροατής, στην ουσία να έχει μέθεξη, όλες, τις πλούσιες και πολύτροπες αμφίδρομες επιρροές, ανταλλαγές και δάνεια με την εν γένει παραδοσιακή και λαϊκή δημιουργία σε όλη την Βαλκανική και ιδιαίτερα, για τα δικά μας ενδιαφέροντα, την επίδραση στο ελληνικό λαϊκό αστικό τραγούδι, το επιλεγόμενο ρεμπέτικο. Όλα αυτά τα μοναδικά, που δεν φυλακίζονται σε ψυχρές λέξεις γιατί είναι μελωδίες της χαροκόπας ελληνικής και βαλκανικής ψυχής, που «βλέπει» ανατολικά.

Η ορχήστρα «Ρωμάνα» είναι μοναδική στον ελλαδικό χώρο και όπως δηλώνουν οι συντελεστές της στην καινούρια εργασία «έχει σκοπό την ανάδειξη κλασικών έργων της αρχαιοελληνικής, βυζαντινής, ανατολικής αλλά και σύγχρονης μουσικής, που μένουν στο περιθώριο της εγχώριας πραγματικότητας. Σήμερα είναι πλέον ώριμες οι συνθήκες, καθίσταται αναγκαία όσο ποτέ η εκτέλεση και προβολή της διαχρονικής αυτής μουσικής προίκας, καθώς τα ήθη και έθιμα της ρωμιοσύνης πολιορκούνται από αλλοτρίωση, υποδούλωση και εμπορευματοποίηση του ελληνικού τρόπου ζωής».

Θα έλεγα, ας μη χρησιμοποιείται ο δεινά αμφιλεγόμενος και εξαιρετικά φθαρμένος όρος «ρωμιοσύνη» γιατί στην εν λόγω περίπτωση, όπως και σε άλλες διαχρονικές πολιτιστικές εκφάνσεις έχουμε να κάνουμε με οικουμενικής εμβέλειας, πολυεθνικό, πολυδιάστατο πολιτιστικό ρεύμα, που συσπειρώνει όσο και αρδεύει πολλούς λαούς και μουσικούς πολιτισμούς. Καλλιτεχνικός διεθνισμός στην πράξη, αξιόμαχο στοιχείο του ελληνικού κι άλλων ανατολικών πολιτισμών. Άσχετα αν ο αμερικάνικος - δυτικός καταναλωτισμός σκουπιδιών, που τον λένε πολιτισμό, και η ηλίθια προγονοπληξία μας κάνουν ότι αγνοούν, συσκοτίζουν, σκόπιμα διαστρεβλώνουν την... μη ανάδελφη ουσία: «Γιατ’ είν’ ο πολιτισμός μπάσταρδος μετανάστης»!

art52dΣτην ορχήστρα «Ρωμάνα» παίζουν όλα τα «παιχνίδια», σχεδόν όλα τα όργανα της ελληνικής, ανατολικής παράδοσης: Κανονάκια, ούτια, ταμπουράδες, βιολιά, πνευστά, λύρες, κρουστά, πάσης φύσεως τοξωτά, λαούτα, σαντούρια. Δεν λείπουν τα δυτικά μουσικά όργανα ενορχηστρωμένα κατά τρόπο, που να υπηρετούν την βυζαντινή, εν γένει ανατολική κλασική μουσική. Συμμετέχουν οι πιο σημαντικό σήμερα σολίστες του είδους:

 

ΒΙΟΛΙΑ: Χατζηπέτρος Γιώργος, Μιχελής Θεολόγος, Μπατσικούρας Παύλος, Λάγγας Γρηγόρης, Γεωργούλης Κώστας, Κοντολούρης Σπύρος, Λακιός Χριστοόδουλος, Ζαχαρίου Δημήτρης, Βασιλάκης Γιώργος.
ΛΥΡΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Γκίκα Χρυσάνθη.
ΟΥΤΙ: Παππάς Γιώργος, Καραφύλλη Ελένη.
ΝΕΫ : Νίκος Παραουλάκης
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΛΑΟΥΤΟ: Κτενάς Σεραφείμ
ΚΟΝΤΡΑΜΠΑΣΟ: Πλαγιανάκος Γιάννης
ΤΣΕΛΟ: Κούτρου Χριστίνα, Ντουφεξιάδου Τίνα, Παπαβασιλείου Σεμέλη.
ΚΑΝΟΝΙ: Κόντης Νεκτάριος, Παπαηλία Αντιγόνη, Δριμάλας Γιάννης.
ΤΑΜΠΟΥΡΑΣ: Μεγαλουδης Γιάννης.
ΚΡΟΥΣΤΑ: Τζανέτος Γιώργος, Νιάρχος Ανδρέας.
ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Μανώλης Καρπάθιος.


 

15 Ιανουαρίου 2017


ΝΑΝΤΙΑ ΒΑΛΑΒΑΝΗ: «Η ανατροπή μιας ανατροπής»


art51aΠολύ στεναχωρήθηκα στην παρουσίαση του βιβλίου της Νάντιας Βαλαβάνη «Τρίτο Μνημόνιο. Η ανατροπή μιας ανατροπής» (Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη). Οι ομιλητές και τα όσα είπαν, το ίδιο το θέμα του βιβλίου και μετά την ανάγνωση το περιεχόμενό του, οι μνήμες και οι ουτοπίες, παλιές και πρόσφατες, η ατμόσφαιρα της εκδήλωσης, οι συμμετέχοντες, ίσως και ο χώρος της εξέπεμπε υποσυνείδητα κάποιο συμβολισμό: Αρχαιολογική Εταιρεία... Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο όλα αυτά αποτελούν το βιογράφημα της Γενιάς του Πολυτεχνείου και της Μεταπολίτευσης, μια από τις πιο ξεχωριστές γενιές της νεοελληνικής ιστορίας, για να μην πω ότι ήμασταν η τελευταία σημαντική. Πολύ περισσότερο, που αφορά έντιμους και καταξιωμένους αγωνιστές, ανώνυμους και διάσημους, όχι 500 λαμόγια, που εξαργύρωσαν τις (όποιες στιγμιαίες είτε επί το πλείστον πλαστικές) περγαμηνές σε κομματικές θέσεις, σε δημόσιες και ιδιωτικές μίζες.

Πρώτα για το βιβλίο, μετά για τους συμβολισμούς της εκδήλωσης, που σημειωτέον προσέλκυσε, μεταξύ άλλων, το ενδιαφέρον πολλών στελεχών της τότε κραταιάς Κομμουνιστικής Νεολαίας (Κ.Ν.Ε.) και του φοιτητικού κινήματος. Ουδεμία ανάγκη έχει εκθειασμού ή υπεράσπισης η Νάντια Βαλαβάνη, ιδίως μετά τα όσα γράφτηκαν ή εξ αφορμής της συντονισμένης επίθεσης, που δέχτηκε από την εξουσία. Μόνο θετικά μπορεί κανείς να επισημάνει: Ακεραιότητα, εντιμότητα, σταθερή αγωνιστικότητα, διάθεση για κοινωνική προσφορά, δυναμισμό, αλλά και την συγκρότηση χαρακτήρα, μαζί με εξαιρετικής εμβέλειας πολιτικής, κι όχι μόνο, σκέψης. Είμαι υπερβολικός; Δεν με μοιάζει! Πέρασαν κιόλας 44 χρόνια, αλλά ακόμα με μεγάλη συγκίνηση θυμάμαι ότι η Νάντια και κυρίως η αείμνηστη Αγγελική Ξύδη με συνειδητοποίησε με την παρέα μου στην Φιλοσοφική Σχολή στον κόκκινο πολιτικό και ταξικό αγώνα.

Οι παλιότεροι αναγνώστες θυμούνται -για τους νεώτερους υπάρχουν τα άρθρα στο αρχείο- ότι εξ αρχής εξέφρασα την έντονη διαφωνία μου για την έστω σύντομη αλλά και επώδυνη θητεία της Νάντιας στον ΣΥΡΙΖΑ, στο άντρο του γερμανοτσολιαδισμού με τον ξεβαμμένο ροζ αριστερό φερετζέ και την κατ’ ουσίαν ακροδεξιά πολιτική. Η συγγραφέας παραστατικά όσο και λακωνικά δίνει το περιεχόμενο του βιβλίου στον υπότιτλο: Προσωπικά τεκμήρια μιας συλλογικής διάψευσης. Παρουσιάζει με πολλά ντοκουμέντα, και από τον υπουργικό θώκο, την δική της πολιτική περιπέτεια της τάχα πρώτη φορά αριστεράς. Το κάνει πάλι με τον δικό της μοναδικό έντιμο και ειλικρινή τρόπο, αλλά και την συνήθη, σε όσους καλά την γνωρίζουμε, καλοπροαίρετη αφέλεια. Δεν υπεισέρχομαι σε λεπτομέρειες και περιγραφές γιατί αξίζει να διαβαστεί το βιβλίο με όλα τα παραθέματά του.

Όχι μόνο για να πιστοποιήσει πώς παίζεται το παιχνίδι στην αποικία Γκραικυλία, αλλά και να διώξει τις τελευταίες αυταπάτες, στην περίπτωση, που ακόμα έχει τέτοιες. Από το ψηφιακό αυτό μετερίζι τα λέγαμε έγκαιρα και τεκμηριωμένα για το φρικτό πείραμα, που κάνουν οι ξένοι επιβήτορες, προφανέστατα με την συνενοχή, αν όχι την αποκλειστική μας ευθύνη. Δεν είναι θέμα (αυτο ή ετερο)επιβεβαίωσης του γράφοντος, αλλού βρίσκεται το μέγα ερώτημα: Όταν προσωπικότητες σαν την Νάντια και άλλοι, που ήταν στην παρουσίαση (όχι όλοι, ήταν και δημοσιοσχετίστικα λαμόγια) τρώνε το παραμύθι της ξενόδουλης εξουσίας, τί θα κάνει ο όχλος ο καθημερινά ψεκασμένος από την τηλεόραση;

art51bΜιλάμε για τον άνευ Τσίπ(ρ)ας υποτακτικό του Αμερικάνικου Ιμπεριαλισμού και του Δ’ Γερμανικού Ράιχ, που αποκαλείται κατ’ ευφημισμόν Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν έχουμε να κάνουμε με κάποιον σοβαρό, ικανό πολιτικό. Μιλάμε για τον πολιτικό τσογλανσμό, που πολιτεύεται ο ΣΥΡΙΖΑ, την καρέκλα μας να κρατάμε και ας χαθεί το σύμπαν! Μήπως ακόμα υπάρχουν αμφιβολίες ότι η ξενόδουλη εξουσία ετοίμαζε από τον 1993 τον τρέχοντα θαλαμοφύλακα Γκραικυλίας; Φυσικά με την θεωρία και λογική των εναλλακτικών σεναρίων: Αφήνει δέκα (κουτσά) άλογα να τρέξουν και όποιο την βολεύει πιο πολύ αναλόγως της εκάστοτε συγκυρίας και των συμφερόντων της. Έτσι λειτουργούν τ’ αφεντικά μας, ο Αμερικάνικος Ιμπεριαλισμός και τα ευρωπαϊκά του τσιράκια. Τον έφτιαξαν, στην τελευταία κρίσιμη φάση, με την βοήθεια ενός Γιάννη με ένα ΝΙ (παρών κι αυτός) και μιας γάτας Ιμαλαΐων (απούσας)!

Υπήρχε περίπτωση μια στο εκατομμύριο τα ξένα αφεντικά να μην κάνουν εκτροπή, ακόμα και στρατιωτική, αν υποψιάζονταν ότι με εκλογική διαδικασία θα κυβερνούσε συνεπής αριστερά, όταν όλα στον κόσμο είναι διαλυμένα και οδεύουμε προς την τρίτη γενικευμένη πολεμική σύγκρουση; Όταν ο καπιταλισμός δεν έχει αντίπαλο δέος και όσο προσπαθεί να το στήσει («τρομοκρατία» και άλλες μαλακίες) χύνει ποτάμια αίμα, που δεν μένουν αναπάντητα; Όταν δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο αληθινή ταξική, μάχιμη Αριστερά; Εδώ, φιλτάτη Νάντια, χάθηκε το Κίνημα των Γαρυφάλλων στην Πορτογαλία, που ήταν ένοπλο και λαϊκό –και σε ποιες συνθήκες!- και θα έκανε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις το Τσι(π)ράκι της Frau Hitler στο πειραματόζωο Γκραικυλία;

Έχει μόνο ιστορική αξία η αφήγηση των λεπτομερειών της αυταπάτης (ανύπαρκτη, στημένο κόλπο από την ξένη εξουσία ήταν) για το πόσο ηλίθιος, διεφθαρμένος και πολλαπλά ψεκασμένος από την οθόνη είναι ο όχλος και πόσο ακόμα μπορούν να συνεχίσουν το πείραμα τα αφεντικά. Συνακόλουθα -είναι πικρό και στενάχωρο αλλά δεν κρύβεται!- τέτοια αφέλεια διακατέχει τα πιο άξια προοδευτικά στελέχη, της πάλαι ποτέ Αριστεράς (τα έντιμα και ικανά κατά τεκμήριο, όχι τους πολιτικάντηδες), ώστε δεν έχει τίποτα να φοβάται, ούτε καν σε θεωρητικό επίπεδο, το σύστημα της ξένης εξάρτησης!

Κλείνω με την εκδήλωση. Παρότι έχω σημειώσει δυο πράγματα για τον καθένα, δεν θα τα γράψω. Μάταιος κόπος! Δείτε μόνο ποιοι κάθονταν στο τραπέζι και φέρετε στο μυαλό τα έργα και τις μέρες καθενός μόνο την τελευταία πενταετία. Είμαι σίγουρος ότι αφενός θα καταλάβατε τί είπαν, αφετέρου θα εξηγήσετε γιατί η προβληματική, τραυματισμένη εγχώρια αριστερά, είναι σε αυτό το κατάντημα. Αυτή, Νάντια κι άλλοι πάλαι ποτέ σύντροφοι, είναι η αυταπάτη, η... ανατροπή της ανατροπής: Η σε όλο τον κόσμο εξάλειψη της Αριστεράς, η από τον καπιταλισμό ενσωμάτωση των έσχατων κουρελιών της στο σύστημα εξουσίας του, είτε ως δούλων του είτε ως άλλοθί του, σε αμφότερες τις εκδοχές για την εξαπάτηση του όχλου...


 

15 Ιανουαρίου 2017


Οι «Τέττιγες» της Παράδοσης: ΚΥΨΕΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

art50b-1Η αφετηρία ήταν ένα σεμινάριο Ελληνικής Μουσικής, Παραδοσιακής και Βυζαντινής, στην σχολή «Τέττιξ», στην Αθήνα, στο νεοκλασικό στολίδι (Λυσίου 9) στους Αέρηδες της Πλάκας. Έγινε με επιτυχία από 4 έως 9 Ιουλίου. Όσοι πήραμε μέρος, εισηγητές και σπουδαστές, δεν βγήκαμε μόνο σοφότεροι, αλλά, κυρίως, και εξαιρετικά πιο έμπειροι. Η μουσική, πρωτίστως η Παραδοσιακή, ποτέ δεν ήταν μόνο συσσώρευση γνώσεων. Με αφετηρία αυτές φθάνουμε, με την εμπειρία και την μέθεξη, στην ψυχαγωγία, στην αγωγή της ψυχής.

Το σεμινάριο ήταν η καλύτερη αυλαία της δημιουργικής χρονιάς για την σχολή «Τέττιξ». Τον Οκτώβριο ξεκίνησαν καινούρια προγράμματα και πρωτοβουλίες, που προσελκύουν κάθε νέο, που θέλει να έρθει σε επαφή, ή να τελειοποιήσει την μουσική του εμπειρία, που ποθεί να γίνει μέλος της μεγάλης παρέας της Παράδοσης, που μετατρέπει και τους τωρινούς καημούς σε διαχρονική έργο. Παράδοση, που γεννοβολά διαρκώς με μεράκι, ώστε να συνεχίζεται η μελωδική σκυταλοδρομία εμπνέοντας και γονιμοποιώντας όλες τις εκφάνσεις της σύγχρονης ζωής. Συνεργαζόμενος με τους καθηγητές, ένας – ένας εξαιρετικοί σολίστες, κυρίως, όμως, με όλα αυτά τα παιδιά, εραστές μακαμιών και ήχων, είσαι σίγουρος ότι κυοφορούνται ταλέντα νέα, που με τον δικό τους τρόπο θα συνεχίσουν την μελωδική χειροτεχνία.

art50b-2Σκεφθήκαμε να παρουσιάσουμε τους «Τέττιγες» της Παραδοσιακής και Βυζαντινής μουσικής ανοίγοντας διάλογο για το πού βρίσκεται τώρα η μουσικής παράδοση, αν εμπνέει τους νέους, τί πρέπει να γίνει από την πολιτεία, που αρνείται να αναγνωρίσει θεσμικά την Ανατολική Μουσική μένοντας δέσμια μόνο στα Δυτικότροπα ακούσματα. Στην εποχή της πλαστικής κατανάλωσης της παρατεταμένης κρίσης η παραδοσιακή και η λαϊκή μουσική δεν δηλώνουν μόνο παρών, εμπνέουν την νεολαία, δίνουνε διεξόδους, πάντα μεταβολίζονται πρωτότυπα, ανάλογα και με το ταλέντο των μουσικών, στα έργα της τωρινής δημιουργίας.

 

ΠΡΩΤΗ ΕΘΝΙΚΗ!

 
Το διδακτικό προσωπικό, οι «Τέττιγες» της Σχολής είναι στην... πρώτη εθνική κατηγορία της Παραδοσιακής - Βυζαντινής Μουσικής, γεγονός, που σηματοδοτεί και εγγυάται τόσο την εκπαιδευτική διαδικασία, όσο και την πρακτική εξέλιξη. Διδάσκουν:


art50b-3Αμανατίδης Χρόνης (Λύρα Πόντου)

Γιαννουλάκης Μανώλης (Λύρες Αιγαίου)

Γκίκα Χρυσάνθη (Λύρα πολίτικη)

Καρπάθιος Μανώλης (Κανονάκι)

Μάρκος Κωνσταντίνος (Θεωρία παραδοσιακού τραγουδιού)

Μιχελής Θεολόγος (Βιολί)

Νταραβάνογλου Γρηγόρης (βυζαντινή μουσική)

Ντέτσικας Αποστόλης (Βυζαντινή μουσική)

Οικονόμου Βασίλης (Παιδικό τμήμα – κρουστά)

Παπαηλία Αντιγόνη (Κανονάκι)

Παππάς Γιώργος (Ούτι, λαούτο, πολίτικο λαούτο)

Παραουλάκης Νίκος (Νέι)

Σέρβος Γιάννης (Τσαμπούνα & παραδοσιακό χορό)

Τζανέτος Γιώργος (Κρουστά)

 

Ο Κώστας Λασκαρίδης διδάσκει αγιογραφία

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ: Μιχάλης Τσατήρης, τηλ. 210-3314990, 6977-542669

 

 

art50a

 


ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΑΟΥΜ
Η θεραπεία της μουσικής

 

art50c-1Δεν είναι σύνηθες ένας διαπρεπής γιατρός με υψηλή θέση να ασχολείται τόσο παθιασμένα με την μουσική και ιδιαίτερα με την Παραδοσιακή και Βυζαντινή, που ασφαλώς, δεν είναι σήμερα και στις προτεραιότητες της πλειοψηφίας των προτιμήσεων του κοινού. Παρακάμπτω τον στίχο μου «Οι εξαιρέσεις ορίζουνε κανόνες» και σπεύδω να κάνω τις συστάσεις: Ο Γιώργος Ναούμ είναι Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και Πρόεδρος της Σχολής Ελληνικής Μουσικής «Τέττιξ» με έδρα το ωραίο νεοκλασικό και ανακαινισμένο κτίριο, Λυσίου 9, στους Αέρηδες της Πλάκας. Συμμετέχοντας σε ένα από τα σεμινάρια της σχολής διαπίστωσα ότι πρόκειται για μουσική κυψέλη. Για αυτό κυρίως παρουσιάζουμε, όχι τόσο την συγκεκριμένη σχολή, αλλά το μεράκι για την παραδοσιακή μας μουσική. Ο λόγος στον Γιώργο Ναούμ:

- Πώς από την ιατρική θεραπεύετε παράλληλα την μουσική; Δεν είναι λιγάκι καινοφανές; Δεν έχω ακούσει άλλο τέτοιο παράδειγμα...

«Είναι γνωστό ότι μουσικός για να δημιουργήσει πρέπει να επιστρατεύει τη δυναμική φαντασία του. Αυτό το επιτυγχάνει μόνο όταν ολοκληρώσει την εσωτερική του αρμονία που την κατορθώνει με την άσκηση και τη γνώση. Τότε νοιώθει ευδαίμων απαλλάσσεται από τα δεσμά της ύλης και με την απελευθέρωσή του αυτή παράγει την τέχνη που συν-κινεί τον ακροατή του. Ο γιατρός για να κάνει τη διάγνωση επιστρατεύει τη δυναμική φαντασία του για να αξιοποιήσει την ιατρική του γνώση. Όπως και ο μουσικός έτσι και ο γιατρός το επιτυγχάνει καλύτερα όταν βιώνει την εσωτερική του αρμονία που την κατορθώνει με την άσκηση και τη γνώση Μετά τη διάγνωση θεραπεύει τη νόσο του ασθενούς και τον συν-κινεί προς την αποκατάσταση της αρμονίας του συνόλου οργανισμού. Η συνύπαρξη λοιπόν της Ιατρικής γνώσης και της Μουσικής παιδείας όπως ίσως και της Φιλοσοφίας, αποτελούν σύνολο ικανό να τονίσει την ΟΥΣΙΑ του ανθρώπου και να απελευθερωθεί από τα δεσμά της ΠΕΡΙ-ΟΥΣΙΑΣ. Υπό την έννοια αυτή ίσως θα έπρεπε η Μουσική παιδεία να αποτελεί βασικό μάθημα στην Ιατρική εκπαίδευση».

- Ερευνάτε την επίδραση της μουσικής στην σωματική υγεία των ανθρώπων. Θα μπορούσατε να επισημάνετε τρία πιο καίρια συμπεράσματά σας;

«Η μουσική με βασικά χαρακτηριστικά που είναι η Μελωδία, ο Ρυθμός και η Ένταση επηρεάζει το εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον του ανθρώπου. Πρώτο: Μέσω της ακοής διεγείρεται ο υποθάλαμος και εν συνεχεία η υπόφυση και τελικώς τα επινεφρίδια και οι αδρενεργικοί υποδοχείς έτσι ώστε ανάλογα με το είδος να έχουμε διέγερση ή καταστολή του οργανισμού. Δεύτερον: Επηρεάζει διεγερτικά ή κατασταλτικά τον καρδιακό ρυθμό. Τρίτον: Παρεμβαίνει άμεσα στην λειτουργία του αναπνευστικού και πεπτικού συστήματος».

- Μιλάτε και για συγκεκριμένα είδη μουσικής; Ποιο μουσικό είδος έχει πιο ευεργετική επίδραση στην υγεία μας;

art50c-2«Βάσει των τριών χαρακτηριστικών που προανέφερα, αρθρώνεται και το είδος της μουσικής. Η μουσική σύνθεση με αρμονική σχέση των τριών αυτών στοιχείων εκπέμπει θετικά ακουστικά κύματα που έχουν και την αντίστοιχη επίδραση. Αν συνδυασθεί και με ανάλογη ποίηση δηλαδή στίχο, τότε το αποτέλεσμα είναι πολλαπλάσιο. Με αυτή την συνθήκη οι κλασικές μουσικές εκφράσεις, ιδιαίτερα η Βυζαντινή Μουσική ως πλέον κλασική της κλασικής, όπως και η παραδοσιακή μουσική αποτελούν τα είδη με την ευεργετικότερη επίδραση στον άνθρωπο».

- Και το αντίστροφο: Ποιο το αρνητικότερο;

«Οι μουσικές δημιουργίες που καταστρατηγούν το αξίωμα της αρμονικής συνύπαρξης της Μελωδίας, του Ρυθμού και της Έντασης, όπως λόγου χάρη η ηλεκτρονική έχουν αποδιοργανωτικό για τον οργανισμό αποτέλεσμα».

- Συνήθως ο μέσος πολίτης λέει: Φτώχεια, κρίση, άγχος, με μουσική θ’ ασχολούμαι τώρα; Τϊ απαντά ο γιατρός;

«Αναφέρθηκα στο αποτέλεσμα της σύνθεσης της Ιατρικής με τη Μουσική που είναι η βίωση της ευδαιμονίας. Η ενασχόλησή μας με την Μουσική με βιωματικό και όχι επιδερμικό τρόπο προκαλεί το ζητούμενο, την ευδαιμονία. Με την αίσθηση και βίωση αυτής, απελευθερώνονται τεράστιες εφεδρικές δυνάμεις του ανθρώπου που υπάρχουν καθηλωμένες, ανενεργείς από την θέαση της μίζερης εικόνας των καιρών. Ο άνθρωπος νοιώθει πιο δυνατός και τα όποια προβλήματα μικραίνουν, απομακρύνεται η αίσθηση του αδιεξόδου, ανακαλύπτονται αναπάντεχες λύσεις και απαντήσεις στα αδιέξοδα. Άρα τώρα περισσότερο από κάθε άλλη φορά επιβάλλεται να ενταθεί η σχέση μας με την Μουσική».

- Σχολή Ελληνικής Μουσικής «Τέττιξ». Πώς προέκυψε η πρωτοβουλία;

«Στη χώρα μας, δυστυχώς, έως σήμερα, η εθνική μουσική παιδεία στηρίζεται μόνο στο δυτικό μουσικό σύστημα, που εισήχθη αναγκαστικά την δεκαετία του 1830 από τους Βαβαρούς, απαξιώνοντας και περιθωριοποιώντας τον γηγενή μουσικό πολιτισμό. Ένα μουσικό πολιτισμό με ρίζες που χάνονται στο βάθος του χρόνου και σε αναρίθμητους μουσικούς σταθμούς με κυριότερο την Αρχαία Ελληνική και την Βυζαντινή Μουσική. Ένα μουσικό πολιτισμό που άντεξε μέχρι σήμερα στην επέλαση τού, με παραποιημένα μουσικά διαστήματα (Συγκερασμένη κλίμακα), μουσικού πολιτισμού της Δύσης. Αλλά κυρίως ένα μουσικό πολιτισμό που, όπως κι οι ελληνικοί χοροί, σέβεται το «Μέτρον Άριστον» και είναι αρμονικά συνδεδεμένος με το φυτικό και ζωικό βασίλειο της γης και κυρίως με τις ιδιοσυχνότητες του ανθρώπου. Με μεγάλη πίστη λοιπόν στις αξίες αυτές, πήραμε την πρωτοβουλία να περάσουμε από την παθητική άμυνα των 180 χρόνων σε επιθετική δράση, να καταδείξουμε και να αναδείξουμε την αξία του μουσικού μας πολιτισμού».

- Γιατί «Τέττιξ»; Ο τζίτζικας έχει αρνητικό πρόσημο στην μυθολογία μας;

«Ο τέττιξ, ο τζίτζικας, είναι σύμφωνα με την κλασσική γραμματεία το πλέον άπαθο (χωρίς πάθη), άκακο έντομο, που δεν έχει ανάγκη τροφής (ασκητικό), που με τις σειρήνες του συντροφεύει τους ανθρώπους και σε όσους ασχολούνται με την μουσική και τη σοφία τούς στέλνει μέσω της Ουρανίας και της Καλλιόπης το θείο δώρο: “ο λόγος τους να είναι μελωδία” (Πλάτωνος“Φαίδρος”). Δηλαδή ο τζίτζικας παραπέμπει περισσότερο στην πνευματική διάσταση. Αντίθετα ο μύθος του Αισώπου ασχολείται με την ύλη και την φροντίδα της αποθήκευσης των υλικών αγαθών. Προτιμήσαμε τον πρώτο μύθο και πιστεύω σωστά».

- Προεδρεύοντας στη Σχολή «Τέττιξ», δυο λόγια για την προοπτική της.

art50c-3«Παρά τις μεγάλες δυσκολίες της εποχής επιμένουμε δυναμικά στο όμορφο ταξίδι μας με στήριγμα μόνο τη πίστη μας στην αξία των ήχων, των μελωδιών και των ρυθμών μας που δίνουν αυτό που όλοι ζητούν από τη μουσική, την μέθεξη. Αυτό που εμείς βιώνουμε προσπαθούμε να το μεταλαμπαδεύσουμε όσο μπορούμε περισσότερο και το ταξίδι συνεχίζεται».

- Παράλληλα με την διδασκαλία Παραδοσιακής - Βυζαντινής μουσικής ποιους άλλους στόχους έχετε;

«Το όραμά μας απαιτεί μεγάλη προσπάθεια και έχει μακρύ δρόμο. Ο “Τέττιξ” ονειρευόμαστε, προσδοκούμε και αγωνιζόμαστε να εξελιχθεί σε κύτταρο ελληνικού καλλιτεχνικού πολιτισμού, που θα υπηρετεί πλειάδα τεχνών όπως χορός, οργανοκατασκευή, αγιογραφία, ψηφιδωτό κ. ά.».

- Προσφέρει διέξοδο στους νέους η παραδοσιακή μουσική, όταν την πολεμά η εξουσία, όταν πέφτει πάνω της πέπλο σιωπής και απαξίωσης;

«Είμαι βέβαιος ότι οι μουσικές μας είναι μουσικές του μέλλοντος. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στη διεθνή σκηνή αναζητούνται διέξοδοι, δρόμοι που θα οδηγήσουν στο επόμενο βήμα τις μουσικές δημιουργίες. Η αναφορά στις παραδόσεις και τις ρίζες είναι το ζητούμενο διεθνώς και για τον λόγο αυτό οι νέοι θα έχουν λαμπρό μέλλον. Πρέπει όμως να είναι πανέτοιμοι. Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να διαφωνήσω με την άποψη της ύπαρξης εχθρών. Καμία εξουσία δεν μπορεί να αντισταθεί στην αξία. Εμείς πρέπει να διορθώσουμε τα λάθη, τις παραλήψεις και την προχειρότητα που αμαυρώνουν την αξία της μουσικής μας. Με υπομονή, επιμονή, καρτερία και αγωνιστική διάθεση να οργανώσουμε με σύγχρονο τρόπο και μέσα, εξωστρεφή τακτική, την προβολή του πλούτου μας. Το δώρο υπάρχει, μας λείπει το αμπαλάζ».

- Παραδοσιακή μουσική – πλαστικό θέαμα (φτηνιάρικο μαζικό προϊόν) – κοινωνία παρακμής και εξαθλίωσης, παρακαλώ το σχόλιό σας;

«Ανέφερα ότι στη διεθνή σκηνή υπάρχει έντονη κινητικότητα για μεγάλες αλλαγές. Τούτο αποτελεί αναγκαιότητα διότι όλα αυτά που αναφέρατε έχουν χαρακτηριστικά εκφυλισμού. Έχουν παραβιαστεί βασικοί νόμοι της φύσης του ανθρώπου. Ο σημερινός άνθρωπος καλείται να βλέπει…. τη μουσική και να ακούει έντονους θορύβους. Η επιστροφή λοιπόν με κάποιο τρόπο στις ρίζες είναι απαραίτητη και αναπόφευκτη».

- Επίλογος: Τελικά Ιατρική ή Μουσική; Α!... και τί συνιστά τελικά ο γιατρός στον... ασθενή;

«Α…, Ιατρική με μελωδία, ρυθμό και ένταση. Τον ασθενή τον παραπέμπω στην κλασσική γραμματεία «Μουσική ποίει και εργάζου»!

 

 

art50a

 


ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ

Ζητείται αναγνώριση

 

art50d-1Δεν είναι ανέκδοτο! Στην χώρα (αποικία Γκραικυλία), αν και η εξουσία καμαρώνει για την... εθνική υπεροχή, δεν είναι αναγνωρισμένη θεσμικά η παραδοσιακή μουσική! Δεν το είχα πάρει χαμπάρι, θεώρησα ότι ήταν από τις συνηθισμένες του υπερβολές, όταν το επισήμανε ο κανονίστας Μανώλης Καρπάθιος. Όταν διαπίστωσα ότι είναι η γυμνή αλήθεια, αποφάσισα να καταπιαστώ με το θέμα, που συνιστά ένα από τα δείγματα της ραγιάδικη νοοτροπίας. Φίλος καλός, εξαιρετικός σολίστας ο Μανώλης, είναι διευθυντής σπουδών στην Σχολή «Τέττιξ». Η σύντομη συνομιλία μας:

- Δάσκαλος εκτός από σολίστας και συνθέτης; Διευθυντής σπουδών στην Μουσική Σχολή «Τέττιξ». Παρακαλώ... συστηθείτε!

«Έχω τη χαρά και το προνόμιο ν’ αναζητώ διεξόδους μέσα από τις φυλακές, που μας εγκλωβίζει το εκάστοτε σύστημα. Ψάχνω σαν μελισσούλα το αυθεντικό, το πηγαίο, την αλήθεια. Μέσα σε αυτό το πολύπλευρο, πλούσιο ταξίδι αναζήτησης κατάλαβα ότι δεν αρκεί να είσαι μόνο καλός τεχνίτης στο μουσικό όργανο αλλά χρειάζονται και άλλα πραγματάκια, που βάζουν αλάτι στη συνταγή. Πέρα από τις μουσικές σπουδές φοίτησα και στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου γεγονός, που βοήθησε να ταξινομώ και να μεταδίδω τη γνώση στους μαθητές, που έρχονται να σπουδάσουν κανονάκι ή παραδοσιακή μουσική. Η ενασχόληση με η σύνθεση έρχεται φυσιολογικά ως απόρροια εντόνων βιωμάτων, διαρκούς μελέτης, κλίσης, αν θέλετε, αλλά και γενικότερης αναζήτησης σχετικά με τη θέση ενός Ρωμιού μουσικού στη δυτικότροπη ελληνική κοινωνία. Το μεγάλο μου πλεονέκτημα είναι η γνώση βυζαντινής μουσικής και η εφαρμογή της στο σύστημα διδασκαλίας του κανονιού. Εδώ καταλαβαίνεις το απόλυτο πάντρεμα της θεωρίας με την πράξη και συγχρόνως συνειδητοποιείς την ιστορική διαδρομή ανά τους αιώνες».

- Ασχολούνται σήμερα οι νέοι με το κανονάκι; Με την παραδοσιακή μουσική;

«Υπάρχει μεγάλο ρεύμα νέων, που ασχολούνται, ή θέλουν να μάθουν παραδοσιακά μουσικά όργανα, βυζαντινή μουσική και δημοτικό τραγούδι. Πιστεύω είναι ανάγκη των καιρών και ως εκ τούτου ο αριθμός ολοένα μεγαλώνει. Οι νέοι ψάχνουν να ταυτοποιήσουν το DNA τους με κατάλληλες πολιτιστικές αξίες και αυτές τις έχει η παραδοσιακή μουσική».

-Πώς είναι η κατάσταση τελευταία; Μάλλον σιωπή και απαξίωση από την εξουσία;

«Βλέπω να απαξιώνεται η ίδια η εξουσία με την αρνητική και αδιάφορη στάση, που κρατά απέναντι στους φορείς της παραδοσιακής μουσικής. Αναγκάζονται οι νέοι να πηγαίνουν σε πανεπιστήμια της Τουρκίας και άλλων Βαλκανικών χωρών να πάρουν δίπλωμα παραδοσιακού μουσικού οργάνου. Στην Ελλάδα του 2016, όσον αφορά την αναγνώριση σπουδών, όλοι εμείς, παραδοσιακοί εκτελεστές και art50d-2φορείς, είμαστε ανύπαρκτοι για την πολιτεία, φτωχοί συγγενείς των δυτικοσπουδαγμένων μουσικών. Όσες προσπάθειες αναγνώρισης έχουμε κάνει τα τελευταία χρόνια με την βοήθεια και διάσημων συναδέλφων έχουν σκοντάψει στα γρανάζια της κρατικής αδιαφορίας, της εσκεμμένης κωλυσιεργίας των γραφειοκρατών καρεκλοκένταυρων των υπουργείων. Στη χώρα μας δεν είναι αναγνωρισμένη η παραδοσιακή μουσική, όσο περίεργα κι αν αυτό ακούγεται»!

- Μπορεί σήμερα με αυτόν τον πόλεμο, στην εποχή της μαζικής ξεφτίλας να εμπνεύσει κόσμο; Δεν είναι... δυσεύρετη;

«Η γνώμη μου, αλλά προπαντός η εμπειρία μου λένε ότι μέσα στο πηχτό σκοτάδι η φλογίτσα, που καίει και συνεχώς λαμπαδιάζει μοιάζει με ήλιο λαμπερό. Ο κόσμος, ιδιαίτερα οι νέοι, θέλουν φωτεινά παραδείγματα να βγουν από το βούρκο, που τους οδηγεί μεθοδικά τα τελευταία 40 χρόνια η εξουσία. Όποιος ψάχνει βρίσκει τελικά πράγματα, που ποθεί η ψυχή του».

- Οι στόχοι και οι προοπτικές της Μουσικής Σχολής «Τέττιξ».

«Να καταστεί η Σχολή ευρύτατο πολιτιστικό κέντρο, μουσικός φάρος, που μαζί με τις γνώσεις στην βυζαντινή και παραδοσιακή μουσική, παράλληλα με την εκμάθηση μουσικών οργάνων, να μεταλαμπαδεύει και ρωμαίικο τρόπο ζωής, που λείπει από την εποχή μας».

- Εκτός από την σχολή το μουσικό σου έργο; Τα συνδυάζεις εύκολα και αρμονικά;

«Στην ζωή πρέπει να είσαι βολικός, να ξεπερνάς αντιξοότητες και δυσκολίες. Είναι η φιλοσοφία μου. Νομίζω ότι τελικά τα καταφέρνω κατά τεκμήριο ικανοποιητικά θυσιάζοντας προσωπικό και οικογενειακό χρόνο και κοιτώντας να είμαι, όσο μπορώ, δωρικός σε όλες τις πτυχές της ζωής μου».

Τα καλλιτεχνικά σου σχέδια.

«Συνήθως δεν κάνω σχέδια. Αν δεν έχω να πω κάτι ουσιαστικό, σιωπώ. Κυκλοφορεί η τρίτη μου μουσική έκδοση “Μουσική για Κανόνι”, που περιέχει δακτυλοθετημένα για κανονάκι μουσικά έργα. Θεωρώ ότι είναι έργο τομής και απευθύνεται σε μαθητές και δασκάλους αυτού του ξεχωριστού μουσικού οργάνου».

 

 

art50a

 


ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΡΚΟΣ

Φωνή και ταλέντο κοσμούν τ’ αναλόγια

 

art50e-2Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μάρκος διδάσκει επί σειρά ετών θεωρία παραδοσιακού τραγουδιού. Τον γνώρισα πρόσφατα στους «Τέττιγες» και διάβασα ένα καταπληκτικό διδακτικό βιβλίο του, όπου ακόμα και ο πιο άσχετος (όπως εγώ, στην σημειολογία και εν γένει στα θεωρητικά της μουσικής) μπορεί να κατανοήσει, να μπει και να κάνει τα πρώτα βήματα στο πλούσιο χωράφι της παράδοσης και της Βυζαντινής Μουσικής. Για αυτά ακριβώς τα αντικείμενα, για το πού βρισκόμαστε σήμερα, συνομιλήσαμε:

- Λειτουργεί σήμερα, έχει απήχηση η Παραδοσιακή και Βυζαντινή Μουσική στην κοινωνία και ποια ακριβώς;

«Η Βυζαντινή Εκκλησιαστική μουσική όπως και η Δημοτική Μουσική είναι γέννημα και θρέμμα του λαού μας και πορεύονται παράλληλα στην ιστορία του πολιτισμού μας με ομοιότητες και διαφορές. Αυτή είναι η ελληνική παραδοσιακή μουσική που δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των φιλοσοφικών, παιδαγωγικών, θρησκευτικών και λοιπών αντιλήψεων των Ελλήνων. Είναι τμήμα, και μάλιστα ζωντανό, του πολιτισμού μας και ως εκ τούτου έχει απήχηση στην κοινωνία, ήτοι στο τμήμα εκείνο, που είναι και η πλειοψηφία, το οποίο δεν έχει εμπλακεί σε θεωρίες και αντιλήψεις ξένες προς το ελληνικό πνευματικό πολιτισμό, και αυτό το τμήμα όμως πιστεύω ότι δεν αισθάνεται αδιάφορο στο άκουσμά της. Η Βυζαντινή Μουσική που είναι θρησκευτική ορθόδοξη ελληνική μουσική έχει απήχηση στην κοινωνία διότι διεγείρει στην ψυχή του λαού ποικίλα συναισθήματα θρησκευτικά και καλλιτεχνικά, είναι μέσο λατρείας και εκφράζει συναισθήματα ελπίδας, ικεσίας, ευχαριστίας, δοξολογίας και τιμής προς τους αγίους. Σήμερα που ζούμε πράγματι χαλεπούς καιρούς η ιερά υμνωδία είναι σπουδαίος παρηγορητικός λόγος και λόγος ελπίδας».

Η νεολαία θέλει να την διδάσκεται ή είναι προνόμιο, «βίτσιο» ολίγων; Τί λέει η διδακτική σας εμπειρία; Υπάρχουν σήμερα ταλέντα;

«Η νεολαία σε μεγάλο ποσοστό, δεν μπορώ να πω πόσο, τη δέχεται και θέλει να τη διδάσκεται. Όμως η συμμετοχή τους στις ανάλογες σχολές είναι σχετικά μικρή. Τούτο δεν οφείλεται στη φύση του μαθήματος, αλλά στο ότι επαγγελματικά δεν προσφέρει λύσεις. Σχολές υπάρχουν για την εκμάθηση της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής αρκετές και επομένως μπορεί οποιοσδήποτε να φοιτήσει, αρκεί να διαθέτει ανάλογα προσόντα και κυρίως φωνητικά και φυσικά μουσική αντίληψη. Κάποτε ρωτήθηκε ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Πρίγγος, ποια προσόντα πρέπει να έχει αυτός που θέλει να γίνει ιεροψάλτης, και απάντησε τρία, φωνή, φωνή, φωνή. Ας συμπληρώσω κι εγώ και μουσική αντίληψη. Ταλέντα υπάρχουν που μπορεί να κοσμήσουν τα αναλόγια».

- Τί προτείνετε να γίνει σήμερα στην Παραδοσιακή και Βυζαντινή Μουσική;

art50e-1«Κατ' αρχήν έπρεπε να είχαν φωνογραφηθεί και αργότερα ηχογραφηθεί οι παλιοί ιεροψάλτες και πρωτοψάλτες, ώστε να διατηρηθεί ζωντανή η μουσική παράδοση, το ύφος, που δεν γράφεται με νότες αλλά αποκτάται, όπως είναι γνωστόν, ενώ η μουσική βέβαια διδάσκεται και το ύφος παρουσιάζει ή τουλάχιστον παρουσίαζε διαφορές κατά τόπους και αυτή είναι η ομορφιά της μουσικής και όχι η ομογενοποίησή της. Οι σπουδαστές, όσο και καλλίφωνος και καταρτισμένος να είναι ο δάσκαλος τους, πρέπει να ακροώνται και τους παλιούς αριστείς της ψαλτικής παράδοσης που έχουν βεβαίως ηχογραφηθεί. Τα περί της σπουδής της βυζαντινής μουσικής και της επαγγελματικής αποκατάστασης αυτών που θέλουν να ακολουθήσουν αυτή τη σταδιοδρομία, πρέπει να τεθούν σε άλλες βάσεις. Τούτο έχει τονισθεί πολλές φορές και δεν χρειάζεται να το επαναλάβουμε. Όσον αφορά στο δημοτικό τραγούδι, εκτός μερικών επαινετών περιπτώσεων, στις μέρες μας επικρατεί χάος. Το μόνο που προτείνω, το πρότεινα και παλαιότερα σε καλλιτεχνική σύναξη με την συμμετοχή υπουργών και δημάρχων, είναι να αναλάβει η πολιτεία, εν προκειμένω το υπουργείο πολιτισμού, δια των τοπικών δημάρχων και άλλων φορέων, να ηχογραφηθούν όσα είναι δυνατόν κατά τόπους τραγούδια, (όσο είναι καιρός ακόμη), να συγκεντρωθούν και με κατάλληλο σχολιασμό να γράφουν σε δίσκους ακτίνας για το κοινό και τα σχολεία. Αυτό έχει γίνει παλαιότερα από ιδιωτικούς φορείς, αλλά σε περιορισμένη κλίμακα και έτσι έχουν σωθεί πολλά τραγούδια. Ευτυχώς υπάρχουν και τα μουσικά γυμνάσια και λύκεια καθώς και τα μουσικά τμήματα των πανεπιστημίων και άλλων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που προσφέρουν εξαιρετικό έργο στον τομέα αυτό».

 

 

art50a

 


ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΠΑΣ

Θεσμική αναγνώριση πτυχίων

 

art50f-1- Έχει απήχηση η Παραδοσιακή και Βυζαντινή Μουσική;

«Η Βυζαντινή μουσική παρουσιάζει όλο και αυξανόμενο ενδιαφέρον στη μουσική κοινότητα, που ασχολείται με την ελληνική παραδοσιακή μουσική και όχι μόνο. Έχει πολλούς ακροατές, αφού είναι δεμένη με την ζωή του λαού μας. Λόγω της αύξησης των νέων, που παίζουν παραδοσιακά όργανα και καθώς η Βυζαντινή Μουσική αποτελεί θεμέλιο λίθο θεωρητικής και πρακτικής κατάρτισης κάθε ολοκληρωμένου σολίστα παραδοσιακών οργάνων, αποκτά όλο και περισσότερους σπουδαστές, όπως και άξιους ψάλτες, που συνεχίζουν αυτήν την παράδοση. Σε πιο μακροσκοπικά κοινωνικά επίπεδα η Βυζαντινή Μουσική γίνεται ολοένα πιο γνωστή αλλά και αποδεκτή ακριβώς επειδή έχει πια αναγνωριστεί η μεγάλης αξία της, τόσο ως φωνητική αλλά και ως σημαντικό θεωρητικό σύστημα, που βοηθάει τους μουσικούς, που ασχολούνται με την ευρύτερη ανατολική μουσική».

- Τί λέει η διδακτική σας εμπειρία; Υπάρχουν σήμερα ταλέντα;

«Θα έλεγα ότι η νεολαία αντιδρά άριστα στην Βυζαντινή Μουσική, πρόκειται για άτομα, που ενδιαφέρονται αμιγώς για την ψαλτική τέχνη, είτε για νέους οργανοπαίκτες, που επιθυμούν να διευρύνουν τους μουσικούς τους ορίζοντες. Πλέον, οποιοσδήποτε ασχολείται γενικά με την μουσική αλλά ειδικότερα και με την παραδοσιακή γνωρίζει το πόσο είναι σημαντικό είναι ν’ ασχοληθεί κανείς με την Βυζαντινή Μουσική έστω και σε επιδερμικό επίπεδο».

- Τί προτείνετε να γίνει σήμερα;

«Η παραδοσιακή, αλλά και η βυζαντινή μουσική είναι δυο κοντινά μουσικά είδη, που το ένα εκπορεύεται από το άλλο. Η εξέλιξή τους είναι σίγουρη και η διάδοσή της κατοχυρωμένη στην συνείδηση του λαού. Το μόνο, που λείπει είναι η στήριξή τους θεσμικά τόσο από το Υπουργείο Πολιτισμού, όσο και από αυτό της Παιδείας. Η κατοχύρωση και η θέσπιση πτυχίων για όλα τα παραδοσιακά μουσικά όργανα είναι κάτι, που έπρεπε να είχε γίνει από δεκαετίες, όπως αντίστοιχα είναι κατοχυρωμένα το ιάνο, το βιολοντσέλο και πολλά άλλα δυτικά όργανα. Σημαντικές προσπάθειες έχουν γίνει από το πανεπιστήμιο Μακεδονίας και το Τεχνολογικό Ίδρυμα (Τ.Ε.Ι.) Άρτας. Πρέπει, όμως, και τα ωδεία, οι μουσικές σχολές και λοιπά μουσικά εκπαιδευτήρια να δίνουν αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών από τα αρμόδια υπουργεία Παιδείας και Πολιτισμού. Κατόπιν τούτου πρέπει να βρεθεί τρόπος διαβάθμισης των πτυχίων και διπλωμάτων σε σχέση με τα πανεπιστημιακά διπλώματα, έτσι ώστε όλα τα ιδρύματα πανεπιστημιακά ή μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ωδεία, κ. ά.) να μπορούν δίνουν αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών. Κάτι τέτοιο μόνο μπορεί ουσιαστικά να προάγει την παραδοσιακή και την βυζαντινή μουσική».

 

 

art50a

 


ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΝΤΑΡΑΒΑΝΟΛΟΥ *

 

art50g-1«Μα και βέβαια, τόσο η Παραδοσιακή όσο και η Βυζαντινή Μουσική έχει απήχηση στην κοινωνία μας και ειδικά στις μέρες μας. Αυτή η αυτονόητη αλήθεια, η πραγματικότητα φαίνεται όμως να αγνοείται επιδεικτικά από τους αρμοδίους, μοιάζουν να χειροκροτούν στα λόγια την Παραδοσιακή και Βυζαντινή Μουσική, αλλά στα έργα, στην θεσμική της αναγνώριση δείχνουν έμπρακτα να την υπονομεύουν. Το αν την δέχεται η όχι η νεολαία, και αυτό έχει την αυτονόητη και την πρακτική του πλευρά. Δείτε πόσοι νέοι μαθαίνουν σήμερα παραδοσιακά μουσικά όργανα, θα έλεγα ότι υπάρχει μεγάλη στροφή των νέων στην παραδοσιακή μουσική και στην βαθιά της εκμάθηση, παρόλο, που δεν θεωρείται σήμερα εμπορική, παρόλο, που επαγγελματικά δύσκολα ζει κανείς σήμερα μόνο με την μουσική. Το πρακτικό ερώτημα είναι: Τί κάνει σήμερα η πολιτεία για αυτά τα παιδιά, που επιθυμούν διακαώς να γίνουν, λόγου χάρη, σολίστες σε κάποιο μουσικό όργανο, να ψάλλουν, ή τραγουδούν. Υπάρχουν ταλέντα, ρίξτε μια ματιά στις μουσικές σκηνές, αλλά και σε μικρούς χώρους, που εκφράζει τα μεράκια της η νεολαία. Τίποτα δεν προτείνω. Ή μάλλον ένα μόνο πρέπει να γίνει, θα λύσει όλα τα προβλήματα: Από όσα μεγαλόστομα διακηρύσσει η πολιτεία εκθειάζοντας την παραδοσιακή και βυζαντινή μουσική, να κάνει εμπράκτως τα μισά βήματα στην θεσμική αναγνώριση και στην υλική υποστήριξη».

----------

* Ο Πρωτοψάλτης Γρηγόρης Νταραβάνογλου φέρει τον τίτλο του Άρχοντος Μαΐστορος της Μ. τ. Χ. Ε.



 

03 Οκτωβρίου 2016


Σταμάτης Χατζηευσταθίου: ΕΙΝΑΙ ΟΜΟΡΦΑ Τ’ ΑΛΗΘΙΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

art49aΤότε και τώρα. Πλούσια συναισθηματική, δυναμικά αισθητική, αντιθετική αρμονία! Όμορφα τραγούδια, ωραίες βραδιές μέχρι πρωίας, μοναδικές φιλίες, που αντέχουν στον χρόνο, όσο κι αν αρχίσαμε κιόλας ένας - ένας ν’ αραιώνουμε! Ήταν λίγο πριν την αυλαία του 20ου αιώνα, που η χυδαία κατανάλωση την... γιόρτασε ένα χρόνο νωρίτερα. Το 1999 κυκλοφόρησε ο δίσκος, «Τον Έρωτα ρώτα», με μια συμπαθητική φωνή, που δεν συνέχισε επαγγελματικά, Αθηνά Μόραλη. Αυτή η παρέα (Θαλασσινός, Κατσούλης κι άλλοι δημιουργοί) έδωσαν αξιόλογα άσματα σε εκκολαπτόμενους τότε τραγουδιστές και τραγουδίστριες. Ποιος, άραγε από τις χιλιάδες ακροατές, σε Ελλάδα και απόδημους, της εκπομπής «Μουσικό Σεργιάνι» θυμάται σήμερα την συνέντευξή μου με την Αθηνά Μόραλη, την παρουσίαση του δίσκου στην Ραδιοφωνία της ΕΡΤ.; Θέλω να είμαι ειλικρινής! Το 1999 δεν πρόσεξα το άσμα που έλεγε η Αθηνά, σύνθεση του Σταμάτη Χατζηευσταθίου, στο δικό του δισκογραφικό ντεμπούτο. Ούτε θυμάμαι την μελωδία. Γνώρισα, ασχολήθηκα, γούσταρα τα τραγούδια του Σταμάτη αφότου συνεργάστηκε με τον Θαλασσινό (2003). Ρώτησα τον Παντελή τότε, ποιος είναι, που έγραψε το «Εγώ που λες» στον δίσκο του «Στης καρδιάς μου τ’ ανοιχτά» και μου απάντησε κάπως έτσι: Άκουσέ τον, θα «γράψει», είναι ταλέντο! Έκτοτε ο Σταμάτης γράφει, χαράσσει σημαντική μελωδική πορεία, είναι κατά την γνώμη μου, ξεχωριστός τροβαδούρος. Από τότε παρακολουθώ τις δουλειές του στο πάλκο και στην δισκογραφία, αν και ήτανε από τους ελάχιστους «δικούς μας» μελωδούς, που δεν έτυχε να έχω δημοσιογραφικές, ή φιλικές παρτίδες. Δεν είχαν... ωριμάσει «του κύκλου τα γυρίσματα»! Να μην τα πολυλογώ, συναντηθήκαμε, μιλήσαμε στο προάστιο, που κατοικούμε, όταν ο Γεράσιμος Ανδρεάτος ετοίμαζε δίσκο με συνθέσεις του Σταμάτη («Κι ύστερα έρχεται η αγάπη»). Ήρθε του χρόνου πλήρωμα να τα πούμε εφ’ όλης της ύλης με τον Σταμάτη Χατζηευσταθίου με την ευκαιρία και των καλοκαιρινών συναυλιών του σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

- Χωρίς τυμπανοκρουσίες, τηλεοπτικές φανφάρες, δίχως θόρυβο διαθέτεις πλούσιο καλλιτεχνικό βιογραφικό. Προτιμάς την αθόρυβη πορεία;

«Δεν χρειάζεται να σηκώνεις σκόνη χωρίς λόγο. Ξέρω μόνο να γράφω τραγούδια. Στα άλλα δεν τα καταφέρνω. Δεν ξέρω αν είναι καλό η κακό αυτό. Δεν με πολυνοιάζει».

art49b- Τί λες για το εφήμερο σουξέ; Δημιουργοί της δικής σου αντίληψης την απορρίπτουν και λιγάκι επειδή δεν μπορούν να την ακολουθούν;

«Δεν είμαι μαλωμένος με την επιτυχία. θέλω τα τραγούδια μου να αρέσουν κι όποιος λέει το αντίθετο δεν μπορώ να τον καταλάβω. Όσο για το εφήμερο… είναι τόση η ταχύτητα της εποχής, που δεν ξέρω πια κάτι διαχρονικό. Είναι απαραίτητο, εξ άλλου, να ορίσουμε την επιτυχία. Μία κυρία μου είπε τον χειμώνα, που έπαιζα στο Γυάλινο Θέατρο, ότι ακούει το “όσο υπάρχει ουρανός” κάθε μέρα μόλις ξυπνάει από την ώρα που έχασε ένα πολύ δικό της πρόσωπο. Πόσα “views”, πόσα “likes”, πόσα χρήματα είναι αυτό»;

- Σε εποχή κρίσης μπορεί ο καλλιτέχνης να παίζει για το γούστο και την παρέα του, όσο μεγάλη κι αν είναι; Πόσο αντέχει «εκτός μαζικού ρεύματος»;

«Το να λειτουργείς έξω από το προβατοποιημένο ρεύμα είναι ενίοτε καλλιτεχνικός παράδεισος και εμπορική κόλαση. Διαλέγεις και παίρνεις».

- Ποιο ήταν το κυρίαρχο στοιχείο, που σ’ έφερε στην αγκαλιά του τραγουδιού;

«Προφανώς το ότι δεν έβρισκα τα κατάλληλα λόγια για να κάνω παρέα με κάποιον»!

- Κάπου είπες για εικοσάρηδες, που σου υπενθυμίζουν πόσο νικημένος είσαι... Η ήττα δίνει μεγαλύτερη έμπνευση; Την επιδιώκουν, αν δεν την φαντασιώνονται οι καλλιτέχνες, ως πηγή μεστής έμπνευσης;

«Ανήκω σε γενιά που κατά τεκμήριο “έφαγε το παραμύθι”. Την ήττα την ένιωσα. Δεν την επικαλέστηκα ποτέ... Λύγισα... Φοβήθηκα μήπως χαθεί ο μολυσμένος μου μικρόκοσμος! Φοβήθηκα να ματώσω τα γόνατα μου για να σηκωθώ, 30 χρόνια τώρα, που ψηφίζω σαν σκυλάκι. Η τιμωρία είναι ότι αυτό μού το υπενθυμίζουν τα παιδιά μου. Ακόμη και τώρα νομίζω ότι εξιλεώνομαι γράφοντας τραγούδια… Δεν φτάνει»!

art49c- Τί γίνεται με το τραγούδι; Πόσο θα ζει ακόμα και πώς; Χωρίς δισκογραφία, ή μάλλον αυτοεπιδοτούμενη;

«Αν μου πεις να έρθω για καφέ στο κέντρο της Αθήνας, και θέλω να έρθω πολύ, είτε με τα πόδια είτε με ελικόπτερο, θα έρθω. Το μέσο δεν θα υπερκεράσει την λαχτάρα. Το τραγούδι θα πεθάνει, όταν η λογική μπορέσει να βρει απαντήσεις για όλα».

- Με το χέρι στην καρδιά, μπορούν να βιοπορίζονται καλλιτέχνες μόνο από την μουσική και το πάλκο; Υπάρχει διέξοδος;

«Εξαρτάται. Ξέρω καλλιτέχνες, που έχουν προλάβει να εξασφαλιστούν οικονομικά. Οι περισσότεροι, όμως, είναι σε μαύρα χάλια. Όχι δεν παίζεται πλέον το πράγμα... Στην Αθήνα υπάρχουν 4 - 5 μουσικές σκηνές, που δουλεύουν πενθήμερα, αλλά είναι και 20 - 30 καλλιτέχνες που παίζουν μία μέρα την βδομάδα για ένα το πολύ μήνα. Μουσικοί ηχολήπτες φωτιστές το ίδιο. Με απλά μαθηματικά, με τίποτα δεν βγαίνει. Σε πιο μικρές μουσικές σκηνές τα “live” είναι ακόμα πιο ηρωικά… αυτοκτονικά εισπρακτικά».

- Όπως οι πολιτικοί αναντιστοιχούν με την κοινωνία, το τραγούδι είναι αναντίστοιχο με τα προβλήματα του κόσμου; Εκτός από πολιτικούς έχουμε τελικά και την μουσική, που μας αξίζει;

«Ειλικρινά δεν ξέρω πια τί αξίζει στον καθένα. Ζω σε χώρα, που μελοποιεί γίγαντες ποιητές και ψηφίζει στα μαρτυρικά Καλάβρυτα και στο Δίστομο Ναζιστικά καρτούν. Τα παιδιά έχουν κάνει μόδα κάθε τι λούμπεν, που με τον καιρό από χαριτωμενιά γίνεται καθεστώς. Σε κάποια μικρά υποφωτισμένα θέατρα κατεβαίνουν άγγελοι και σε κάποια χασαπολαϊκοπόπ τσίρκα χιλιάδες διονυσιασμένοι εκστασιάζονται με τον κώλο της μοντελοσκυλούς... Φοβάμαι ότι η τέχνη πάντα θα κοιτά από την χαραμάδα. Ίσως αυτός είναι και ο θεϊκός της ρόλος».

art49d- Και όμως ο λαός θέλει να εκφράζει βάσανα με καινούριες μορφές και αισθητική, όταν βρει το καλό το αγκαλιάζει. Μήπως φταίνε και οι καλλιτέχνες; Δεν τολμάνε, είναι συμβιβασμένοι, άλλοι βολεμένοι;

«Δεν μπορώ να κατηγορήσω καλλιτέχνη, που είναι βολεμένος ή συμβιβασμένος γιατί δεν ξέρω πόσο έχει φοβηθεί ή πόσο ματαιόδοξος είναι. Όταν κάνει ταμείο αυτό θα είναι και η προσωπική του κόλαση. Θεωρώ ακατανόητο, όμως, να μην παλεύει για να βρει το κοινό του».

- Ποια είναι τα δυο κύρια «κλικ», που σε κάνουν να γράφεις τραγούδια στην δύσκολη εποχή μας;

«Θα γράφω μουσική και τραγούδια για όσο καιρό αυτά μου χτυπάνε την πόρτα. Δεν με ενδιαφέρει η εποχή μας. Όταν ξεκίνησα να σκαρώνω μουσικές και στίχους δεν είχα στο μυαλό μου δυσκολίες ή ευκολίες, λεφτά ή δίσκους, χειροκροτήματα ή και απογοητεύσεις. Σ’ αυτό θέλω να μείνω... και είναι αυτό που με “σώζει”, όταν πετάω ή βουλιάζω».

- Αντίδοτο στα βαριά και βαθιά σκούρα χρώματα της πραγματικότητας;

«Η γαλήνη, που μου δίνουν οι φίλοι και οι αγάπες μου. Η αναμονή ενός ταξιδιού. Ένας στίχος, που κάθισε σαν tetris στην ψυχή μου. Να κερδίζει η ομάδα μου, Αθλητικός Όμιλος Ξάνθης, στο 90’! Χαχαχαχα!… Γενικά το να συνεχίζω να βγάζω γλώσσα στα χρόνια μου».

- Το αρχικό και πρωτεύον είναι για σένα ο στίχος ή μουσική;

«Ποτέ δεν έγραψα τραγούδι έχοντας πρώτα μόνο το ένα υλικό… Την ίδια στιγμή και τα δύο! Το ένα έπαιζε με το άλλο. Είναι η πολυτέλεια μου και το βάσανό μου. Είναι η ψευδαίσθηση ελευθερίας. Μόνο στο “Σίγησα”, που είπε ο Θάνος Μικρούτσικος με τον Γεράσιμο Ανδρεάτο έβαλα λόγια μετά από καιρό».

- Τί θα έλεγες σε ένα παιδί, που ξεκινά σήμερα; Να τολμήσει ν’ αρχίσει ή όχι;

«Να τολμήσει να κάνει αυτό, που αγαπά. Να παίζει συνέχεια, να θαυμάζει αλλά να μη μιμείται. Να σέβεται, αλλά να μη φοβάται. Να μάθει να λέει « όχι». Όταν όλοι θα του φωνάζουν να συμφωνήσει, το παιδί πρέπει να ακούει το γονιδιακό του ΟΧΙ, … αυτό θα τον σώσει».

art49eΕπίλογος με το τί καινούριο σχεδιάζεις;

«Θα παίξω σε αρκετά μέρη φέτος το καλοκαίρι. Από τον Σεπτέμβριο θα μπω στο στούντιο για ένα δίσκο, που αφορά σε μελοποίηση Ελλήνων και όχι μόνο ποιητών με συγκεκριμένη θεματολογία. Θα τραγουδήσουν διάφοροι ερμηνευτές από την Ελλάδα κι από την Ευρώπη. Μετά θα ήθελα πολύ να τραγουδήσω και να ηχογραφήσω κάποια τραγούδια δικά μου. Θα συνεχίσω να παίζω, όπου μπορώ».

* * *

Θέλω να είμαι ειλικρινής! Από τις πιο μεστές, κοφτές συνεντεύξεις, που έχω κάνει τα τελευταία χρόνια. Άμα έχει να πει ο καλλιτέχνης, δεν χρειάζονται πολλά λόγια! Ελάχιστα πρόσθετα βιογραφικά: Ο Σταμάτης Χατζηευσταθίου γεννήθηκε στην Ξάνθη, σπούδασε πιάνο με τον αείμνηστο Τηλέμαχο Μεταλλινό. Πρωτομπήκε στην δισκογραφία (1999) παρακινούμενος από τον ποιητή - στιχουργό Άκο Δασκαλόπουλο. Όλα αυτά τα χρόνια συνεργάζεται με πολλούς τραγουδιστές και τραγουδίστριες. Το 2007 κυκλοφορεί ο πρώτος προσωπικός του δίσκος με τίτλο: «Από κουρέλια νυφικό». Επόμενη δική του δισκογραφική περιπέτεια: «Σαν των ανθρώπων τις φωνές». Γράφει για το θέατρο και το 2013 υπογράφει την μουσική και τα τραγούδια της ταινίας «Red City» σε σκηνοθεσία Μάνου Τσίζεκ. Τελευταία υπογράφει την μουσική και στίχους στον δίσκο του Γεράσιμου Ανδρεάτου «Κι ύστερα έρχεται η αγάπη». Επίλογος, φράση του Σταμάτη: «Όταν τα τραγούδια είναι αληθινά, τότε είναι αδύνατο να μην είναι όμορφα και όταν είναι προϊόν φιλίας και προσωπικής σχέσης, τότε είναι και ευλογημένα».


 

09 Ιουνίου 2016


 

art-apxeio

 

 

Διαβάστε περισσότερα θέματα από το αρχείο...